gen. dyw. Janusz Julian Głuchowski

6 sierpnia 1888 (Bukowa, gub. piotrkowska) — 11 czerwca 1964 (Londyn)

Mini-biogram do prezentacji w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku · 26.V.2026

Pochodzenie i młodość

Janusz Julian Głuchowski urodził się 6 sierpnia 1888 r. w Bukowej w guberni piotrkowskiej (Królestwo Polskie) jako syn Mariana Głuchowskiego herbu Prus II i Marii z Ziółkowskich herbu Korczak (1861–1944). Uczęszczał do gimnazjum w Częstochowie, gdzie wstąpił do tajnej organizacji „Promieniści" i brał udział w strajku szkolnym 1905 r. W tym samym roku wstąpił do Organizacji Bojowej PPS, w której działał do 1908 r.; podczas jednej z akcji bojowych został ranny. Zagrożony aresztowaniem wyemigrował do Belgii, gdzie studiował na politechnice w Liège. W sierpniu 1909 r., wspólnie z Tadeuszem Piskorem, założył belgijski oddział Związku Walki Czynnej, następnie Związku Strzeleckiego, którego został zastępcą komendanta. W 1912 r. ukończył kurs oficerski Związku Strzeleckiego w Stróży pod Krakowem.

Legiony Polskie i „Siódemka Beliny"

W kwietniu 1914 r. dowodził plutonem strzeleckim w letniej szkole w Oleandrach pod Krakowem. 2 sierpnia 1914 r., w noc poprzedzającą wymarsz Pierwszej Kompanii Kadrowej, wszedł w skład siedmioosobowego patrolu Władysława Beliny-Prażmowskiego — „Siódemki Beliny" — który tej nocy przekroczył granicę zaboru rosyjskiego pod Kocmyrzowem. Jest to pierwszy patrol kawaleryjski Wojska Polskiego XX wieku. Z patrolu wyrósł szwadron beliniaków, a następnie 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich, w którym Głuchowski dowodził kolejno plutonem, szwadronem, dywizjonem, a od 1917 r. — całym pułkiem. 9 października 1914 r. awansowany na podporucznika przez Komendanta Piłsudskiego osobiście (Kwatera Główna, Jakubowice). W listopadzie 1916 r. — rotmistrz. Po kryzysie przysięgowym 1917 r. internowany w forcie Beniaminów, następnie w obozie jenieckim Werl w Westfalii.

II Rzeczpospolita (1918–1939)

W listopadzie 1918 r. w Lublinie sformował 3 Pułk Ułanów, przemianowany 30 grudnia 1918 r. na 7 Pułk Ułanów Lubelskich (od 1937 r. oficjalnie im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego). Dowodził nim w wojnie polsko-bolszewickiej do lipca 1920 r. 29 maja 1920 r. awansowany na pułkownika ze starszeństwem od 1 kwietnia 1920 r. Od lipca 1920 r. dowodził I Brygadą Jazdy, na której czele odznaczył się m.in. w bitwie pod Zasławiem. W latach 1924–1925 ukończył II Kurs Centrum Wyższych Studiów Wojskowych. Od października 1925 r. — dowódca 4 Dywizji Kawalerii. 16 marca 1927 r. mianowany generałem brygady ze starszeństwem od 1 stycznia 1927 r. W latach 1930–1933 komendant Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie, w latach 1933–1935 dowódca Okręgu Korpusu nr X w Przemyślu. 5 października 1935 r. w gabinecie premiera Felicjana Sławoja Składkowskiego objął urząd I Wiceministra Spraw Wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, który sprawował do września 1939 r.

Wojna 1939 i emigracja

We wrześniu 1939 r. wydał rozkaz powołujący Dowództwo Obrony Warszawy gen. Waleriana Czumy oraz polecenie ewakuacji lotnictwa do Rumunii. Sam internowany w obozie Băile Herculane. Jesienią 1940 r. zbiegł do Palestyny, w styczniu 1941 r. dotarł do Londynu. 21 marca 1941 r. mianowany generałem do dyspozycji Naczelnego Wodza. Od października 1941 r. dowodził Brygadą Szkolną w Szkocji, od 23 września 1943 r. — Jednostkami Wojska w Wielkiej Brytanii. 1 czerwca 1945 r. awansowany na generała dywizji — najwyższy stopień, jaki osiągnął. Po rozwiązaniu Polskich Sił Zbrojnych pozostał na emigracji w Londynie, sprzeciwiając się powrotowi do PRL.

Spuścizna i odznaczenia

Współzałożyciel i dożywotni Prezes Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Przewodniczył Kołu Generałów oraz kołom pułkowym (m.in. 7 Pułku Ułanów Lubelskich). Zmarł 11 czerwca 1964 r. w Londynie. Pochowany na Old Brompton Cemetery, kwatera weteranów nr 576.

Odznaczenia polskie: Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (30 czerwca 1921), Krzyż Niepodległości z Mieczami (2 sierpnia 1931), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928), trzykrotnie Krzyż Walecznych, dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi (1928, 1939). Odznaczenia zagraniczne: Komandoria Legii Honorowej (Francja), Order Łaźni — CB (Wielka Brytania), Order Trzech Gwiazd (Łotwa), Order Lāčplēsisa (Łotwa), Order Gwiazdy Rumunii.

Źródła: Wikipedia PL/EN „Janusz Głuchowski" · Biogramy IPN (biogramy.ipn.gov.pl/bio/wszystkie-biogramy/111338) · IPN „100 bohaterów na 100-lecie Bitwy Warszawskiej" (ipn.gov.pl/pl/100-bohaterow-na-100-le/104516) · Encyklopedia PWN (encyklopedia.pwn.pl/haslo/Gluchowski-Janusz;3906169) · Wikipedia „Ułańska siódemka" · Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce (jpilsudski.org) · Wikipedia „7 Pułk Ułanów Lubelskich" · Historykon.pl · Fundacja 100 — Krzyż i Medal Niepodległości · Internetowy Polski Słownik Biograficzny (ipsb.nina.gov.pl).