SPOTKANIE ROBOCZE · 26 MAJA 2026 · GODZ. 10:00 / 13:00

Archiwum Rodu
Głuchowskich

Spuścizna czterech pokoleń polskiej rodziny legionowo-ułańskiej. Klaster tematyczny „Piłsudski · Beliniacy · 7 Pułk Ułanów Lubelskich" — propozycja dla Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

1 711
Obiektów w ARG
stan na 26.V.2026
332
Klaster A (Sulejówek)
Piłsudski · Legiony · 7 P.Uł.
12
Cymelium TOP
priorytet ★★★★★
99%
ISAD(G) compliance
gotowe do importu
Sygnatura CAW I.480.166 — w Kolekcji Generałów i Osobistości Wojskowego Biura Historycznego znajdują się akta personalne gen. broni Janusza Juliana Głuchowskiego obejmujące okres od 1918 r. wzwyż. Pierwszego ogniwa tej dokumentacji — nominacji oficerskiej z 9 października 1914 r., wystawionej osobiście przez Komendanta Piłsudskiego — w aktach państwowych nie ma. Mamy ją w archiwum rodzinnym (sygn. ARG/II/74). Niniejsza prezentacja proponuje domknięcie tej luki dokumentacyjnej.

01 · POSTAĆ CENTRALNA

gen. dyw. Janusz Julian Głuchowski

6 sierpnia 1888, Bukowa — 11 czerwca 1964, Londyn

Zaświadczenie Sosnkowskiego
ARG/II/3
Zaświadczenie konspiracyjne
Warszawa, 31 stycznia 1931 r.

Zaświadczenie wystawione przez gen. dyw. Kazimierza Sosnkowskiego, Inspektora Armii, potwierdzające przynależność Janusza Głuchowskiego do Organizacji Bojowej PPS w latach 1905-1908.

„Niniejszem zaświadczam, że p. gen. bryg. Janusz GŁUCHOWSKI należał do organizacji bojowej P.P.S. od roku 1905 do 1908-go."
— Inspektor Armii, gen. dyw. Sosnkowski

Dokument prawdopodobnie był uzasadnieniem do nadania Krzyża Niepodległości z Mieczami, który Janusz Głuchowski otrzymał 2 sierpnia 1931 r. — sześć miesięcy później.

autograf K. Sosnkowski pieczęć GISZ PPS 1905-1908

Sylwetka biograficzna

Współzałożyciel belgijskiej sekcji Związku Walki Czynnej (Liège 1909). Absolwent Oficerskiej Szkoły Strzeleckiej w Stróży (sierpień 1913). Członek „Siódemki Beliny" — pierwszego patrolu kawaleryjskiego Legionów Polskich (2 sierpnia 1914). Dowódca 1 Pułku Ułanów Legionów (1917). Twórca i pierwszy dowódca 7 Pułku Ułanów Lubelskich (od listopada 1918). Generał brygady (1927), I Wiceminister Spraw Wojskowych II Rzeczypospolitej (1935-1939). Po 1945 r. na emigracji w Londynie — współzałożyciel i prezes Instytutu Józefa Piłsudskiego.

Odznaczenia polskie

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 3177, Krzyż Niepodległości z Mieczami (1931), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, trzykrotnie Krzyż Walecznych, dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi.

Odznaczenia obce

Komandoria Legii Honorowej (Francja, 1923), Order Łaźni — CB (Wielka Brytania), Ordinul Steaua României, gradul Comandor (Rumunia, 1923), Order Lāčplēsisa (Łotwa), Order Gwiazdy Rumunii.

Akta państwowe

CAW, Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.166 — 135 stron, 215 skanów. Kwestjonarjusz Virtuti Militari z fotografią portretową. Numer rejestru: reg. 7758.

02 · CYMELIUM ABSOLUTNE

Nominacja na porucznika
z autografem Komendanta

ARG/II/74 — Nominacja Piłsudskiego 9.X.1914
ARG/II/74
NOMINACYA
Kwatera Główna, Jakubowice, 9 października 1914 r.
„Ob. Głuchowski Janusz zostaje niniejszym rozkazem mianowany porucznikiem."

Komendant: J. Piłsudski
Szef sztabu: Sosnkowski
Pieczęć: Komenda I Brygady Legjonów Polskich

Dokument z grupy 136-139 nominacji jakubowickich — w polskiej historiografii uznawanych za pierwsze nominacje oficerskie w odrodzonym Wojsku Polskim (konsensus: IPN, dzieje.pl, Muzeum Sulejówek, Radio Kielce, gm. Ożarów).

Kazimierz Sosnkowski tego samego dnia mianowany podpułkownikiem — najwyższy stopień nadany w grupie jakubowickiej. Janusz Głuchowski — porucznik kawalerii, pozycja elitarna jako uczestnik „Siódemki Beliny" z 2.VIII.1914.

autograf J. Piłsudski autograf K. Sosnkowski 9.X.1914 Jakubowice pieczęć I Brygady
Pytania badawcze do ekspertyzy muzealnej:
(1) Ile zachowanych egzemplarzy z grupy 136-139 jakubowickich nominacji znajduje się w polskich zbiorach publicznych? Pełen otwarty katalog nie jest dostępny w sieci (kwerenda Polona, Wikimedia Commons, Sulejówek, Instytut Piłsudskiego Londyn/NY, CAW/WBH, aukcje 2015-26 — zero opublikowanych zdjęć oryginałów z 9.X.1914 online).
(2) Pieczęć „Komenda I Brygady" — jej obecność na dokumencie z 9.X.1914 (przed formalnym ustanowieniem I Brygady 19.XII.1914) wymaga ekspertyzy paleograficznej. Identyczna pieczęć znajduje się na ARG/II/80 (przepustka Mariana Głuchowskiego z 3.IV.1915) — to potwierdza autentyczność, sugeruje opieczętowanie retroaktywne.

03 · KONTEKST IKONOGRAFICZNY

Siódemka Beliny — zaczątek odrodzonej jazdy polskiej

ARG/II/2 — Fotokopia Siódemki Beliny
ARG/II/2
Fotokopia patrolu Beliny-Prażmowskiego
Patrol z 2-3 sierpnia 1914 r. (fotokopia późniejsza)

Fotokopia historycznej fotografii pierwszego patrolu kawaleryjskiego Legionów Polskich, który nocą 2/3 sierpnia 1914 r. przekroczył granicę zaboru rosyjskiego pod Kocmyrzowem. Pod fotografią drukowana legenda identyfikująca uczestników:

„SIÓDEMKA" — ZACZĄTEK ODRODZONEJ JAZDY POLSKIEJ
U góry: Ludwik Kmicic-Skrzyński i Władysław Bielina-Prażmowski
W środku: Zygmunt Bończa-Karwacki, Stanisław Grzmot-Skotnicki, Janusz Głuchowski i Antoni Zdzisław Jabłoński
W dole: Stefan Hanka-Kulesza

Pierwszy patrol kawaleryjski Wojska Polskiego XX wieku. Z patrolu wyrósł szwadron beliniaków, a następnie 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich, w którym Janusz Głuchowski dowodził kolejno plutonem (VIII.1914), szwadronem, dywizjonem i całym pułkiem (od 1917 r.).

2.VIII.1914 patrol Beliny 1 Pułk Ułanów Legionów

04 · KRĄG SOSNKOWSKIEGO

Korespondencja emigracyjna 1962-1964

ARG/II/27 — List Sosnkowski z Kanady
ARG/II/27
List gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego
Arundel, Quebec, Kanada · 28 maja 1964 r.

Maszynopis z własnoręcznym podpisem gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego — byłego Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych (1943-1944) — do gen. dyw. Janusza Głuchowskiego w Londynie. Pisany na 14 dni przed śmiercią Janusza (11.VI.1964).

Adresowany „Kochany Generale". Treść obejmuje przeprosiny za nieporozumienie dotyczące Instytutu Józefa Piłsudskiego, wzmianki o sprawie pułk. Smoleńskiego, pracę nad przedmową dla Narbutta i artykule o patrolu Beliny.

Z zespołem ARG/II/28 i ARG/II/29 (Pro memoria Sosnkowskiego — dokument analityczny dla środowiska emigracyjnego) stanowi wewnętrzną korespondencję najbliższych współpracowników Marszałka Piłsudskiego z lat 60. XX w.

autograf K. Sosnkowski Arundel, Quebec 28.V.1964 14 dni przed śmiercią Janusza

05 · AKT FUNDACYJNY 7 P.UŁ.

Rozkaz Śmigłego-Rydza
5 listopada 1918

ARG/II/8 — Rozkaz Śmigłego-Rydza
ARG/II/8
Rozkaz utworzenia oddziału jazdy w Lublinie
Lublin · 5 listopada 1918 r.
„DOWÓDZTWO WOJSK POLSKICH W LUBLINIE / SZTAB GENERALNY. Lublin, dnia 5. listopada 1918. Rozkazuję rotmistrzowi Januszowi Głuchowskiemu zająć się tworzeniem oddziału jazdy w Lublinie."

Podpis odręczny: Edward Śmigły-Rydz

Dokument wystawiony trzy dni przed odzyskaniem Niepodległości (11.XI.1918). Akt prawno-konstytuujący 7 Pułku Ułanów Lubelskich — formacji, która 110 lat później jest symbolem tradycji polskiej kawalerii.

Lublin 5.XI.1918 to siedziba ośrodka mającego powstać 7 listopada jako Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Daszyńskiego/Moraczewskiego. Rozkaz wystawiony w momencie konstytuowania nowych struktur państwowych.

autograf E. Śmigły-Rydz 3 dni przed Niepodległością akt fundacyjny 7 P.Uł.

06 · PAKIET CYMELIÓW ZAŁOŻYCIELSKICH

Dwanaście dokumentów — Klaster A·1

Wybór zamykający dokumentację Janusza Głuchowskiego w okresie przedpaństwowym (1905-1918) i w II Rzeczypospolitej (1923-1935). Wszystkie 12 obiektów dotyczy bezpośrednio osoby Janusza Głuchowskiego, jego najbliższych współpracowników (Piłsudski, Sosnkowski, Śmigły-Rydz) lub aktów państwowych Polski wczesnej II RP.

Lp. Sygnatura Datowanie Dokument · Autograf Stopień rangi Mid PLN
1ARG/II/749.X.1914Nominacja na porucznika · Piłsudski + Sosnkowski★★★★★ HERO52 500
2ARG/II/85.XI.1918Rozkaz utworzenia oddziału jazdy w Lublinie · Śmigły-Rydz★★★★★ HERO25 000
3ARG/II/1430.XII.1918List odręczny do mjra Głuchowskiego · Śmigły-Rydz★★★★★ HERO21 000
4ARG/II/195.X.1935Akt mianowania na I Wiceministra Spraw Wojskowych — Mościcki + Kasprzycki (odpis)★★★★★ HERO21 000
5ARG/II/1816.III.1927Akt mianowania na generała brygady★★★★★ HERO17 500
6ARG/II/2728.V.1964List z Arundel (Kanada) · Sosnkowski★★★★★ HERO14 000
7ARG/II/161.VIII.1923Dekret Króla Rumunii Ferdynanda I — Ordinul Steaua României, Komandor★★★★★ HERO13 000
8ARG/II/22.VIII.1914Fotokopia „Siódemki Beliny"★★★★★ HERO4 000
9ARG/II/153.V.1923Zaproszenie na dekorację Legią Honorową przez Marszałka Focha (Pl. Saski)★★★7 000
10ARG/II/331.I.1931Zaświadczenie o przynależności do OB PPS · Sosnkowski★★★★7 250
11ARG/II/35~1935Legitymacja osobista gen. Janusza (3× Krzyż Walecznych)★★★★★7 500
12ARG/II/71.I.1912Fotografia z Belina-Prażmowskim10 000
Suma rynkowa mid: 199 750 PLN

07 · PROWENIENCJA

Łańcuch posiadania — cztery pokolenia

Pokolenie I (1888-1964)

Janusz, Marian, Stefan, Lech Głuchowscy — bracia, synowie Mariana sr. (1862-1924, działacza PPS) i Marii z Ziółkowskich h. Korczak (1861-1944).

Pokolenie II (1926-2020)

Krzysztof Andrzej Głuchowski ps. „Juraś" — st.uł. 7 P.Uł. AK, uczestnik Powstania Warszawskiego (pluton 1112), emigracja UK → Brazylia. Syn Stefana.

Pokolenie III (od 2020)

Marek Skonieczny — depozytariusz archiwum w Rio de Janeiro. Prawne nazwisko po matce. Genealogicznie linia rodu Głuchowskich h. Prus II przez ojca.

Dokument prowieniencyjny: ARG/I/60 — ręcznie sporządzona lista 16 eksponatów rodzinnej wystawy sprzed 1945 r. Dowodzi, że kolekcja była systematyzowana w obrębie rodziny od pokolenia gen. Janusza Głuchowskiego. Cztery pokolenia, jeden zwarty depozyt rodzinny.

Stan opracowania

Wszystkie 332 obiekty klastra A opisane wg standardu ISAD(G) / Dublin Core:

Pole obowiązkoweStan
Sygnatura formalna (ARG/seria/nr)1711 / 1711 (100%)
Tytuł formalny (bez interpretacji)1700 / 1711 (99%)
Opis fizyczny (materiał, format, stan)1711 / 1711 (100%)
Opis treści (z cytatami werbatim z autografów)1711 / 1711 (100%)
Twórca i adresat1711 / 1711 (100%)
Język + powiązania wewnątrzzespołowe1711 / 1711 (100%)

Materiał gotowy do bezpośredniego importu do systemu inwentaryzacyjnego muzeum. Format wymiany: CSV UTF-8 BOM (Excel-compatible) + JSON z pełnymi metadanymi.

08 · PROPOZYCJA AKWIZYCJI

Cymelia Założycielskie — Klaster A·1

Cena propozycji · 12 cymeliów
240 000 PLN
premia muzealna +20% nad wartość rynkową mid (199 750 PLN)
uzasadniona unikalnością autografów i komplementarnością z ekspozycją stałą Sulejówka

Warianty płatności

WariantSchematCena finalna
I. Płatność jednorazowabudżet 2026, rabat -10%216 000 PLN
II. Rata roczna 2-letnia2 × 120 000 PLN (2026 + 2027)240 000 PLN
III. Rata kwartalna 18-miesięczna6 × 40 000 PLN240 000 PLN

Co rodzina oferuje ponad obiekty

  1. Pełna dokumentacja prowieniencyjna — ARG/I/60 (lista wystawy rodzinnej sprzed 1945 r.) jako dowód systematyzacji
  2. Multi-licensing skanów hi-res dla siostrzanych instytucji polskich (CAW/WBH, MWP, MPW) z licencją CC-BY-NC-SA i obowiązkiem cytowania źródła
  3. Wsparcie merytoryczne rodziny przy przyszłej ekspozycji (Marek Skonieczny, depozytariusz)
  4. Sygnalizowanie istnienia drugiej transzy — w Archiwum znajduje się dodatkowo zespół ARG/II/72-79 (Karta Wojskowa Polskiego Legionu Zachodniego nr 10857 + dokumenty kryzysu przysięgowego 1917 + internowanie Beniaminów-Rastatt-Werl 1917-1918 + powrót do Polski XI.1918). Otwartość na rozmowy w roku 2027.
Notatka strategiczna od archiwistów ARG: Klaster A jako całość liczy 332 obiekty (738 225 PLN mid). Niniejsza propozycja obejmuje wyłącznie 12 cymeliów jako pierwszą transzę — wybór, który mieści się w typowej dotacji MKiDN na akwizycje muzealne (50-200 tys. PLN) i pozwala Komisji Pozyskiwania Muzealiów Sulejówka na podjęcie decyzji w przewidywalnym horyzoncie 2026-2027. Pozostałe obiekty (320) zachowujemy do dalszych etapów współpracy lub dla siostrzanych instytucji w klastrach tematycznych B-F (Powstanie Warszawskie, emigracja, tradycje pułkowe).
PROPOZYCJA WSTĘPNA · MAJ 2026