DamusiaDamusia

Miłość syna oczami matki — siedem listów, dwa lata, jedno pytanieA son’s love through a mother’s eyes — seven letters, two years, one question

Pierwsze imięThe first name

16 stycznia 1948. Wanda pisze do syna w Londynie: „Boję się żeby samokrytyka nie przeszkadzała Ci z Danusią.” Jedno zdanie, ukryte między relacją o ojcu w Łodzi a fotografią znad morza. To pierwsze wymienienie Damusi w całej korespondencji. Wanda wie — zanim syn powie.January 16, 1948. Wanda wrote to her son in London: „I fear that self-criticism might hinder things with Danusia.” One sentence, hidden between news about Father in Łódź and photos from the coast. The first mention of Damusia in the entire correspondence. Wanda knew — before her son said a word.

PytanieThe question

28 października 1948. Wanda pyta wprost: „Myślę Syneczku że pewno kochasz tę Danusię. Daj Ci Boże żeby to dało Ci szczęście.” Chciałaby żeby miała jasne włosy. Między kartofami w mundurach a nabożeństwem — matka pyta o miłość.October 28, 1948. Wanda asked directly: „I think, my little boy, that you probably love this Danusia. God grant that it makes you happy.” She wished the girl had fair hair. Between potatoes in their skins and a church service — a mother asked about love.

ŁzyTears

26 maja 1949. „Czytam Twój list i płaczę razem z Tobą.” Krzysztof pisze, że nie umie przepychać się przez życie łokciami. Że sprawę komplikuje to, że w Damusi kocha się też jego kolega. Wanda rozumie — bo sama rezygnowała z rzeczy z lojalności wobec przyjaciół. Prosi go: „Krysicinka, pisz mi dużo, dużo o Damusi.”May 26, 1949. „I read your letter and weep with you.” Krzysztof wrote that he could not elbow his way through life. That matters were complicated because his friend was also in love with Damusia. Wanda understood — she herself had given up things out of loyalty to friends. She asked: „Write to me, write a lot about Damusia.”

LiterkaThe letter charm

2 lipca 1949, Giżycko. „Śniłeś mi się dziś w nocy.” Wanda wysyła paczkę: naszyjnik z mazurskich patyczków i literkę. „Literka przeznaczona żeby w odpowiednim rozmiarze miał dla Damusi — na przykład imieniny.” Matka w Giżycku planuje podarunek, który syn w Londynie wręczy ukochanej.July 2, 1949, Giżycko. „You appeared in my dream last night.” Wanda sent a package: a necklace from Masurian twigs and a letter charm. „The charm is meant so you can have one in the right size for Damusia — for example, her name day.” A mother in Giżycko planned a gift for a son in London to give to his beloved.

PamiętnikThe diary

26 października 1949. „Napisałeś że ostatnie moje listy dałeś w swoim pamiętniku Damusi.” Wanda jest zraniona. „Chciałabym żebyś moje listy przeczytał tylko Ty.” To intymność matczynych listów, otwarta nagle dla obcej dziewczyny. Ale zaraz potem: „Nie dla tego Broń Boże żebym nie rozumiała że jeśli Damusia bliska to chcesz różne wszystkim podzielić.”October 26, 1949. „You wrote that you gave my last letters to Damusia for her diary.” Wanda was hurt. „I wished you would read my letters only yourself.” The intimacy of a mother’s letters, suddenly opened to a stranger. But immediately after: „God forbid I should not understand that if Damusia is close, you want to share everything.”

ZdjęcieThe photograph

11 grudnia 1949. Ostatni list roku. Wanda ogląda zdjęcie Damusi: „Zmartwiłam się że Damusi zrobiło się na zdjęciu słabo.” Prosi o informacje: z jakiego środowiska pochodzi, co ojciec robił przed wojną, ile ma wzrostu i wagi. To przesłuchanie matki — przeprowadzone z czułością aptekarki. Nie wiemy, czy Damusia i Krzysztof zostali parą. Listy się kończą.December 11, 1949. The last letter of the year. Wanda examined Damusia’s photograph: „I was worried that Damusia looked faint in the photo.” She asked for details: what kind of family, what did her father do before the war, how tall, how much does she weigh. A mother’s interrogation — conducted with a pharmacist’s precision. We do not know whether Damusia and Krzysztof became a couple. The letters end.

Źródła