Pięć losówFive FatesCinco DestinosFünf SchicksaleVijf LotgevallenCinq Destinsפֿינף גורלות

Abstrakt: Artykuł przedstawia analizę źródłoznawczą kolekcji 1736 jednostek archiwalnych dotyczących rodziny Głuchowskich — od generała dywizji Janusza Juliana Głuchowskiego, jednego z legendarnej Siódemki Beliny (1914), przez jego brata Stefana, urzędnika Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP, aż po bratanka Krzysztofa, siedemnastoletniego powstańca warszawskiego. Kolekcja obejmuje dokumenty wojskowe, korespondencję, świadectwa, zaświadczenia konspiracyjne i fotografie z lat 1914–1995. Jej wartość badawcza polega na unikalnym przekroju przez cztery kluczowe momenty polskiej historii XX wieku: odzyskanie niepodległości (1914–1918), II Rzeczpospolita (1918–1939), Powstanie Warszawskie (1944) i emigracja wojenna (1945–1995). Pięciu członków rodziny walczyło w Powstaniu Warszawskim — jeden zginął, trzech zostało rannych lub uwięzionych. Analiza ujawnia zjawisko konspiracyjnego fałszowania dat urodzenia oraz pozwala zrekonstruować pełny szlak bojowy i emigracyjny uczestników.Abstract: The article presents a source-critical analysis of a collection of 1,736 archival units concerning the Głuchowski family — from Major General Janusz Julian Głuchowski, one of the legendary Belina's Seven (1914), through his brother Stefan, an official of the Civil Chancellery of the President of the Republic of Poland, to his nephew Krzysztof, a seventeen-year-old Warsaw insurgent. The collection comprises military documents, correspondence, certificates, conspiratorial attestations and photographs from the years 1914–1995. Its research value lies in the unique cross-section through four key moments of twentieth-century Polish history: the regaining of independence (1914–1918), the Second Polish Republic (1918–1939), the Warsaw Uprising (1944) and wartime emigration (1945–1995). Five members of the family fought in the Warsaw Uprising — one perished, three were wounded or imprisoned. The analysis reveals the phenomenon of conspiratorial falsification of birth dates and makes it possible to reconstruct the full combat and emigration trail of the participants.Resumo: O artigo apresenta uma análise crítica de fontes de uma coleção de 1736 unidades de arquivo relativos à família Głuchowski — desde o general de divisão Janusz Julian Głuchowski, um dos lendários Sete de Belina (1914), passando pelo seu irmão Stefan, funcionário da Chancelaria Civil do Presidente da República da Polónia, até ao seu sobrinho Krzysztof, um insurgente de Varsóvia de dezassete anos. A coleção abrange documentos militares, correspondência, certificados, atestados conspirativos e fotografias dos anos 1914–1995. O seu valor de investigação reside no corte transversal único através de quatro momentos-chave da história polaca do século XX: a recuperação da independência (1914–1918), a Segunda República Polaca (1918–1939), a Insurreição de Varsóvia (1944) e a emigração de guerra (1945–1995). Cinco membros da família lutaram na Insurreição de Varsóvia — um morreu, três foram feridos ou presos. A análise revela o fenómeno da falsificação conspirativa das datas de nascimento e permite reconstruir o percurso completo de combate e de emigração dos participantes.Abstract: Der Artikel präsentiert eine quellenkritische Analyse einer Sammlung von 1736 Archiveinheiten zur Familie Głuchowski — vom Divisionsgeneral Janusz Julian Głuchowski, einem der legendären Sieben Belinas (1914), über seinen Bruder Stefan, einen Beamten der Zivilkanzlei des Präsidenten der Republik Polen, bis zu seinem Neffen Krzysztof, einem siebzehnjährigen Warschauer Aufständischen. Die Sammlung umfasst Militärdokumente, Korrespondenz, Zeugnisse, konspirative Bescheinigungen und Fotografien aus den Jahren 1914–1995. Ihr Forschungswert liegt im einzigartigen Querschnitt durch vier Schlüsselmomente der polnischen Geschichte des 20. Jahrhunderts: die Wiedererlangung der Unabhängigkeit (1914–1918), die Zweite Polnische Republik (1918–1939), den Warschauer Aufstand (1944) und die Kriegsemigration (1945–1995). Fünf Familienmitglieder kämpften im Warschauer Aufstand — eines fiel, drei wurden verwundet oder gefangen genommen. Die Analyse offenbart das Phänomen der konspirativen Fälschung von Geburtsdaten und ermöglicht es, den vollständigen Kampf- und Emigrationsweg der Teilnehmer zu rekonstruieren.Samenvatting: Het artikel presenteert een bronkritische analyse van een collectie van 1736 archiefeenheden betreffende de familie Głuchowski — van divisiegeneraal Janusz Julian Głuchowski, een van de legendarische Zeven van Belina (1914), via zijn broer Stefan, een ambtenaar van de Civiele Kanselarij van de President van de Republiek Polen, tot zijn neef Krzysztof, een zeventienjarige Warschause opstandeling. De collectie omvat militaire documenten, correspondentie, getuigschriften, conspiratieve attesten en foto's uit de jaren 1914–1995. De onderzoekswaarde ligt in de unieke dwarsdoorsnede door vier sleutelmomenten van de Poolse geschiedenis van de twintigste eeuw: het herwinnen van de onafhankelijkheid (1914–1918), de Tweede Poolse Republiek (1918–1939), de Opstand van Warschau (1944) en de oorlogsemigratie (1945–1995). Vijf familieleden vochten in de Opstand van Warschau — één kwam om, drie raakten gewond of gevangen. De analyse onthult het verschijnsel van conspiratieve vervalsing van geboortedata en maakt het mogelijk het volledige gevechts- en emigratiespoor van de deelnemers te reconstrueren.Résumé : L'article présente une analyse critique des sources d'une collection de 1736 unités d'archives concernant la famille Głuchowski — du général de division Janusz Julian Głuchowski, l'un des légendaires Sept de Belina (1914), en passant par son frère Stefan, fonctionnaire de la Chancellerie civile du Président de la République de Pologne, jusqu'à son neveu Krzysztof, un insurgé de Varsovie de dix-sept ans. La collection comprend des documents militaires, de la correspondance, des certificats, des attestations conspiratives et des photographies des années 1914–1995. Sa valeur de recherche réside dans la coupe transversale unique à travers quatre moments clés de l'histoire polonaise du XXe siècle : le recouvrement de l'indépendance (1914–1918), la Deuxième République de Pologne (1918–1939), l'Insurrection de Varsovie (1944) et l'émigration de guerre (1945–1995). Cinq membres de la famille combattirent dans l'Insurrection de Varsovie — un périt, trois furent blessés ou emprisonnés. L'analyse révèle le phénomène de la falsification conspirative des dates de naissance et permet de reconstituer le parcours complet de combat et d'émigration des participants.אַבסטראַקט: דער אַרטיקל ברענגט אַ קװעלן־קריטישע אַנאַליז פֿון אַ זאַמלונג פֿון 1736 אַרכיװ־אײנהײטן װעגן דער Głuchowski משפּחה — פֿונעם דיװיזיע־גענעראַל Janusz Julian Głuchowski, אײנער פֿון די לעגענדאַרע זיבן פֿון Belina (1914), דורך זײַן ברודער Stefan, אַ באַאַמטער פֿון דער ציװילער קאַנצעלאַריע פֿונעם פּרעזידענט פֿון דער רעפּובליק פּױלן, ביז זײַן פּלימעניק Krzysztof, אַ זיבעצן־יעריקער װאַרשעװער אױפֿשטענדלער. די זאַמלונג נעמט אַרײַן מיליטערישע דאָקומענטן, קאָרעספּאָנדענץ, אַטעסטאַטן, קאָנספּיראַטיװע באַשטעטיקונגען און פֿאָטאָגראַפֿיעס פֿון די יאָרן 1914–1995. איר פֿאָרש־װערט ליגט אינעם אײנציקאַרטיקן דורכשניט דורך פֿיר שליסל־מאָמענטן פֿון דער פּױלישער געשיכטע פֿונעם 20טן יאָרהונדערט: די צוריקגעװינונג פֿון אומאָפּהענגיקײט (1914–1918), די צװײטע פּױלישע רעפּובליק (1918–1939), דער װאַרשעװער אױפֿשטאַנד (1944) און די מלחמה־עמיגראַציע (1945–1995). פֿינף משפּחה־מיטגלידער האָבן געקעמפֿט אינעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד — אײנער איז אומגעקומען, דרײַ זײַנען פֿאַרװוּנדעט אָדער אַרעסטירט געװאָרן. די אַנאַליז אַנטפּלעקט די דערשײַנונג פֿון קאָנספּיראַטיװער פֿעלשונג פֿון געבױרן־דאַטעס און דערמעגלעכט צו רעקאָנסטרויִרן דעם פֿולן קאַמף־ און עמיגראַציע־װעג פֿון די אָנטײלנעמער.

Słowa kluczowe: Powstanie Warszawskie, Armia Krajowa, Siódemka Beliny, 7 Pułk Ułanów Lubelskich, emigracja polska, źródłoznawstwo, archiwa prywatne, rodzina GłuchowskichKeywords: Warsaw Uprising, Home Army, Belina's Seven, 7th Lublin Uhlan Regiment, Polish emigration, source criticism, private archives, the Głuchowski familyPalavras-chave: Insurreição de Varsóvia, Exército Nacional, Os Sete de Belina, 7.º Regimento de Ulanos de Lublin, emigração polaca, crítica de fontes, arquivos privados, a família GłuchowskiSchlüsselwörter: Warschauer Aufstand, Heimatarmee, Belinas Sieben, 7. Ulanenregiment Lublin, polnische Emigration, Quellenkritik, Privatarchive, die Familie GłuchowskiTrefwoorden: Opstand van Warschau, Thuisleger, Belina's Zeven, 7e Lublin-ulanenregiment, Poolse emigratie, bronkritiek, particuliere archieven, de familie GłuchowskiMots-clés : Insurrection de Varsovie, Armée de l'Intérieur, les Sept de Belina, 7e régiment de uhlans de Lublin, émigration polonaise, critique des sources, archives privées, la famille Głuchowskiשליסלװערטער: װאַרשעװער אױפֿשטאַנד, הײם־אַרמײ, Belina'ס זיבן, 7טער Lublin אולאַן־רעגימענט, פּױלישע עמיגראַציע, קװעלן־קריטיק, פּריװאַטע אַרכיװן, די Głuchowski משפּחה

1. Wprowadzenie: kolekcja i jej kontekst1. Introduction: the collection and its context1. Introdução: a coleção e o seu contexto1. Einleitung: die Sammlung und ihr Kontext1. Inleiding: de collectie en haar context1. Introduction : la collection et son contexte1. אַרײַנפֿיר: די זאַמלונג און איר קאָנטעקסט

Archiwa prywatne stanowią jedno z najcenniejszych, a zarazem najtrudniej dostępnych źródeł do badań nad historią XX wieku. W przeciwieństwie do zbiorów instytucjonalnych, dokumenty rodzinne zachowują kontekst emocjonalny i personalny, który w procesie archiwizacji instytucjonalnej ulega często zatarciu. Kolekcja będąca przedmiotem niniejszej analizy — określana roboczo jako Archiwum Rodziny Głuchowskich (dalej: ARG) — jest tego modelowym przykładem.1Private archives constitute one of the most valuable, yet at the same time least accessible, sources for research into the history of the twentieth century. In contrast to institutional holdings, family documents preserve an emotional and personal context that is often obliterated in the process of institutional archiving. The collection that is the subject of this analysis — designated provisionally as the Głuchowski Family Archive (hereafter: ARG) — is a model example of this.1Os arquivos privados constituem uma das fontes mais valiosas, mas ao mesmo tempo menos acessíveis, para a investigação da história do século XX. Ao contrário dos acervos institucionais, os documentos familiares preservam um contexto emocional e pessoal que, no processo de arquivamento institucional, é muitas vezes apagado. A coleção que é objeto desta análise — designada provisoriamente como Arquivo da Família Głuchowski (doravante: ARG) — é um exemplo modelar disso.1Privatarchive bilden eine der wertvollsten und zugleich am schwersten zugänglichen Quellen für die Erforschung der Geschichte des 20. Jahrhunderts. Im Gegensatz zu institutionellen Beständen bewahren Familiendokumente einen emotionalen und persönlichen Kontext, der im Prozess der institutionellen Archivierung häufig verwischt wird. Die Sammlung, die Gegenstand dieser Analyse ist — vorläufig als Archiv der Familie Głuchowski (im Folgenden: ARG) bezeichnet — ist ein Musterbeispiel dafür.1Particuliere archieven vormen een van de meest waardevolle, maar tegelijk minst toegankelijke bronnen voor onderzoek naar de geschiedenis van de twintigste eeuw. In tegenstelling tot institutionele collecties bewaren familiedocumenten een emotionele en persoonlijke context die in het proces van institutionele archivering vaak wordt uitgewist. De collectie die het onderwerp van deze analyse is — voorlopig aangeduid als het Archief van de familie Głuchowski (hierna: ARG) — is daar een modelvoorbeeld van.1Les archives privées constituent l'une des sources les plus précieuses, mais en même temps les moins accessibles, pour la recherche sur l'histoire du XXe siècle. À la différence des fonds institutionnels, les documents familiaux conservent un contexte émotionnel et personnel qui, dans le processus d'archivage institutionnel, est souvent effacé. La collection qui fait l'objet de la présente analyse — désignée provisoirement comme l'Archive de la famille Głuchowski (ci-après : ARG) — en est un exemple modèle.1פּריװאַטע אַרכיװן בילדן אײנע פֿון די טײַערסטע, און צו גלײַכער צײַט שװערסט־צוטריטלעכע, קװעלן פֿאַר פֿאָרשונג פֿון דער געשיכטע פֿונעם צװאַנציקסטן יאָרהונדערט. אין קעגנזאַץ צו אינסטיטוציאָנעלע בעסטאַנדן, היטן משפּחה־דאָקומענטן אַן עמאָציאָנעלן און פּערזענלעכן קאָנטעקסט װאָס װערט אָפֿט אױסגעמעקט אינעם פּראָצעס פֿון אינסטיטוציאָנעלן אַרכיװירן. די זאַמלונג װאָס איז דער טעמע פֿון דער דאָזיקער אַנאַליז — צײַטװײַליק אָנגערופֿן װי דאָס אַרכיװ פֿון דער Głuchowski משפּחה (װײַטער: ARG) — איז אַ מוסטער־בײַשפּיל דערפֿון.1

ARG liczy 1736 jednostek archiwalnych w ośmiu seriach (ARG/I–VIII), zorganizowanych wokół kolejnych pokoleń rodu — od genealogii i Wielkiej Emigracji, przez gen. dyw. Janusza, ppor. Stefana i rtm. Lecha, po najobszerniejszą serię piątą: ponad tysiąc jednostek dotyczących Krzysztofa „Jurasia”. Dokumenty obejmują dwa stulecia — od 1819 roku (genealogia; najstarszy zachowany akt z 1842) po rok 2020 (biogramy kombatanckie pisane w Rio de Janeiro). Obejmują one siedem języków: polski, niemiecki, francuski, angielski, łaciński, włoski i portugalski.2ARG comprises 1,736 archival units in eight series (ARG/I–VIII), organized around successive generations of the family — from the genealogy and the Great Emigration, through Gen. Janusz, 2nd Lt. Stefan and Capt. Lech, to the largest, fifth series: over a thousand units concerning Krzysztof «Juraś». The documents span two centuries — from 1819 (the genealogy; the oldest surviving record dates from 1842) to 2020 (combatant biographical notes written in Rio de Janeiro). They cover seven languages: Polish, German, French, English, Latin, Italian and Portuguese.2O ARG abrange 1736 unidades de arquivo em oito séries (ARG/I–VIII), organizadas em torno de sucessivas gerações da família — da genealogia e da Grande Emigração, passando pelo gen. Janusz, pelo alferes Stefan e pelo cap. Lech, até à maior, a quinta série: mais de mil unidades relativas a Krzysztof «Juraś». Os documentos abrangem dois séculos — de 1819 (a genealogia; o registo mais antigo conservado data de 1842) a 2020 (notas biográficas de combatentes escritas no Rio de Janeiro). Abrangem sete línguas: polaco, alemão, francês, inglês, latim, italiano e português.2Das ARG umfasst 1736 Archiveinheiten in acht Serien (ARG/I–VIII), organisiert um aufeinanderfolgende Generationen der Familie — von der Genealogie und der Großen Emigration über Gen. Janusz, Lt. Stefan und Rittmeister Lech bis zur größten, der fünften Serie: über tausend Einheiten zu Krzysztof «Juraś». Die Dokumente umspannen zwei Jahrhunderte — von 1819 (die Genealogie; das älteste erhaltene Dokument stammt von 1842) bis 2020 (Kombattanten-Biogramme, verfasst in Rio de Janeiro). Sie umfassen sieben Sprachen: Polnisch, Deutsch, Französisch, Englisch, Latein, Italienisch und Portugiesisch.2Het ARG omvat 1736 archiefeenheden in acht series (ARG/I–VIII), georganiseerd rond opeenvolgende generaties van de familie — van de genealogie en de Grote Emigratie, via gen. Janusz, tweede luitenant Stefan en ritmeester Lech, tot de grootste, vijfde series: ruim duizend eenheden betreffende Krzysztof «Juraś». De documenten beslaan twee eeuwen — van 1819 (de genealogie; het oudste bewaarde stuk dateert van 1842) tot 2020 (combattantenbiografieën geschreven in Rio de Janeiro). Ze beslaan zeven talen: Pools, Duits, Frans, Engels, Latijn, Italiaans en Portugees.2L'ARG comprend 1736 unités d'archives en huit séries (ARG/I–VIII), organisées autour des générations successives de la famille — de la généalogie et de la Grande Émigration, en passant par le gén. Janusz, le sous-lt. Stefan et le capitaine Lech, jusqu'à la plus vaste, la cinquième série : plus de mille unités concernant Krzysztof «Juraś». Les documents couvrent deux siècles — de 1819 (la généalogie ; le plus ancien document conservé date de 1842) à 2020 (notices biographiques de combattants rédigées à Rio de Janeiro). Ils couvrent sept langues : polonais, allemand, français, anglais, latin, italien et portugais.2דאָס ARG נעמט אַרײַן 1736 אַרכיװ־אײנהײטן אין אַכט סעריעס (ARG/I–VIII), אָרגאַניזירט אַרום די אױפֿאַנאַנדערפֿאָלגנדיקע דורות פֿון דער משפּחה — פֿון דער גענעאַלאָגיע און דער גרױסער עמיגראַציע, דורך גען. Janusz, לייטענאַנט Stefan און ריטמײַסטער Lech, ביז דער גרעסטער, פֿינפֿטער סעריע: איבער טויזנט אײנהײטן װעגן Krzysztof «Juraś». די דאָקומענטן נעמען אַרײַן צוויי יאָרהונדערטער — פֿון 1819 (די גענעאַלאָגיע; דער עלטסטער אָפּגעהיטער דאָקומענט איז פֿון 1842) ביז 2020 (קאָמבאַטאַנט־ביאָגראַמען געשריבן אין Rio de Janeiro). זײ נעמען אַרײַן זיבן שפּראַכן: פּױליש, דײַטש, פֿראַנצײזיש, ענגליש, לאַטײַן, איטאַליעניש און פּאָרטוגעזיש.2

Wartość naukowa kolekcji wykracza daleko poza ramy biografistyki jednostkowej. Dokumenty pozwalają zrekonstruować losy pięciu członków jednej rodziny, którzy walczyli w Powstaniu Warszawskim 1944 roku — w różnych formacjach, różnych dzielnicach i z różnym losem. Stanowią tym samym unikalną "mikrohistorię" jednego z kluczowych wydarzeń polskiej historii wojennej.The scholarly value of the collection extends far beyond the framework of individual biography. The documents make it possible to reconstruct the fates of five members of one family who fought in the Warsaw Uprising of 1944 — in different formations, different districts and with different fates. They thus constitute a unique «microhistory» of one of the key events of Polish wartime history.O valor científico da coleção estende-se muito para além do quadro da biografia individual. Os documentos permitem reconstruir os destinos de cinco membros de uma só família que lutaram na Insurreição de Varsóvia de 1944 — em diferentes formações, diferentes bairros e com destinos diferentes. Constituem assim uma «micro-história» única de um dos acontecimentos-chave da história de guerra polaca.Der wissenschaftliche Wert der Sammlung reicht weit über den Rahmen der Einzelbiografie hinaus. Die Dokumente ermöglichen es, die Schicksale von fünf Mitgliedern einer Familie zu rekonstruieren, die im Warschauer Aufstand von 1944 kämpften — in verschiedenen Formationen, verschiedenen Stadtteilen und mit unterschiedlichem Schicksal. Sie stellen damit eine einzigartige «Mikrogeschichte» eines der Schlüsselereignisse der polnischen Kriegsgeschichte dar.De wetenschappelijke waarde van de collectie reikt ver voorbij het kader van de individuele biografie. De documenten maken het mogelijk de lotgevallen te reconstrueren van vijf leden van één familie die vochten in de Opstand van Warschau van 1944 — in verschillende formaties, verschillende wijken en met verschillend lot. Ze vormen daarmee een unieke «microgeschiedenis» van een van de sleutelgebeurtenissen van de Poolse oorlogsgeschiedenis.La valeur scientifique de la collection dépasse de loin le cadre de la biographie individuelle. Les documents permettent de reconstituer les destins de cinq membres d'une même famille qui combattirent dans l'Insurrection de Varsovie de 1944 — dans des formations différentes, des quartiers différents et avec des destins différents. Ils constituent ainsi une «micro-histoire» unique de l'un des événements clés de l'histoire de guerre polonaise.דער װיסנשאַפֿטלעכער װערט פֿון דער זאַמלונג רײכט װײַט איבער דעם ראַם פֿון אינדיװידועלער ביאָגראַפֿיע. די דאָקומענטן דערמעגלעכן צו רעקאָנסטרויִרן די גורלות פֿון פֿינף מיטגלידער פֿון אײן משפּחה װאָס האָבן געקעמפֿט אינעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד פֿון 1944 — אין פֿאַרשײדענע פֿאָרמאַציעס, פֿאַרשײדענע ראַיאָנען און מיט פֿאַרשײדענע גורלות. זײ בילדן דעריבער אַן אײנציקאַרטיקע «מיקראָ־געשיכטע» פֿון אײנעם פֿון די שליסל־געשעענישן פֿון דער פּױלישער מלחמה־געשיכטע.

2. Charakterystyka zbiorów2. Characteristics of the holdings2. Caracterização do acervo2. Charakteristik der Bestände2. Karakteristiek van de collectie2. Caractéristique des fonds2. כאַראַקטעריסטיק פֿון די בעסטאַנדן

2.1. Struktura kolekcji2.1. Structure of the collection2.1. Estrutura da coleção2.1. Struktur der Sammlung2.1. Structuur van de collectie2.1. Structure de la collection2.1. סטרוקטור פֿון דער זאַמלונג

Kolekcja liczy 1736 jednostek archiwalnych rozłożonych na osiem serii (ARG/I–VIII), zorganizowanych wokół kolejnych pokoleń i postaci rodu:The collection comprises 1,736 archival units distributed across eight series (ARG/I–VIII), organized around successive generations and figures of the family:A coleção compreende 1736 unidades de arquivo distribuídas por oito séries (ARG/I–VIII), organizadas em torno de sucessivas gerações e figuras da família:Die Sammlung umfasst 1736 Archiveinheiten, verteilt auf acht Serien (ARG/I–VIII), organisiert um aufeinanderfolgende Generationen und Gestalten der Familie:De collectie omvat 1736 archiefeenheden, verdeeld over acht series (ARG/I–VIII), georganiseerd rond opeenvolgende generaties en figuren van de familie:La collection comprend 1736 unités d’archives réparties en huit séries (ARG/I–VIII), organisées autour des générations et figures successives de la famille :די קאָלעקציע נעמט אַרײַן 1736 אַרכיװ־אײנהײטן פֿאַרטיילט אױף אַכט סעריעס (ARG/I–VIII), אָרגאַניזירט אַרום די אױפֿאַנאַנדערפֿאָלגנדיקע דורות און פֿיגורן פֿון דער משפּחה:

2.2. Typologia dokumentów2.2. Typology of the documents2.2. Tipologia dos documentos2.2. Typologie der Dokumente2.2. Typologie van de documenten2.2. Typologie des documents2.2. טיפּאָלאָגיע פֿון די דאָקומענטן

Poniższe zestawienie charakteryzuje zdigitalizowany rdzeń biograficzny kolekcji (akta Krzysztofa i Stefana, serie V i III); proporcje typów dokumentów pozostają reprezentatywne dla całości:The table below characterizes the digitized biographical core of the collection (the papers of Krzysztof and Stefan, series V and III); the proportions of document types remain representative of the whole:O quadro abaixo caracteriza o núcleo biográfico digitalizado da coleção (os documentos de Krzysztof e Stefan, séries V e III); as proporções dos tipos de documentos permanecem representativas do conjunto:Die folgende Übersicht charakterisiert den digitalisierten biografischen Kern der Sammlung (die Akten von Krzysztof und Stefan, Serien V und III); die Anteile der Dokumenttypen bleiben für das Ganze repräsentativ:Het onderstaande overzicht karakteriseert de gedigitaliseerde biografische kern van de collectie (de stukken van Krzysztof en Stefan, series V en III); de verhoudingen van de documenttypen blijven representatief voor het geheel:Le tableau ci-dessous caractérise le noyau biographique numérisé de la collection (les dossiers de Krzysztof et Stefan, séries V et III) ; les proportions des types de documents restent représentatives de l’ensemble :די אונטערשטע טאַבעלע כאַראַקטעריזירט דעם דיגיטאַליזירטן ביאָגראַפֿישן קערן פֿון דער קאָלעקציע (די דאָקומענטן פֿון Krzysztof און Stefan, סעריעס V און III); די פּראָפּאָרציעס פֿון די דאָקומענט־טיפּן בלײַבן רעפּרעזענטאַטיוו פֿאַרן גאַנצן:

2.3. Stan zachowania2.3. State of preservation2.3. Estado de conservação2.3. Erhaltungszustand2.3. Staat van behoud2.3. État de conservation2.3. צושטאַנד פֿון אָפּהיטונג

Dokumenty zachowały się w stanie dobrym do średniego, co jest typowe dla kolekcji prywatnych przechowywanych w warunkach domowych przez kilka pokoleń. Kilkanaście jednostek wykazuje uszkodzenia mechaniczne (załamania, naddarcia), a dwa dokumenty są częściowo nieczytelne z powodu wyblaknięcia atramentu. Pieczęcie urzędowe zachowały się w większości w stanie dobrym, co pozwala na ich identyfikację.3The documents have survived in good to medium condition, which is typical of private collections kept under domestic conditions over several generations. A dozen or so units show mechanical damage (folds, tears), and two documents are partly illegible owing to the fading of the ink. The official seals have for the most part survived in good condition, which permits their identification.3Os documentos sobreviveram em estado bom a médio, o que é típico das coleções privadas conservadas em condições domésticas durante várias gerações. Mais de uma dezena de unidades apresenta danos mecânicos (dobras, rasgões), e dois documentos estão parcialmente ilegíveis devido ao desvanecimento da tinta. Os selos oficiais sobreviveram na sua maioria em bom estado, o que permite a sua identificação.3Die Dokumente sind in gutem bis mittlerem Zustand erhalten, was für Privatsammlungen typisch ist, die über mehrere Generationen unter häuslichen Bedingungen aufbewahrt wurden. Etwa ein Dutzend Einheiten weisen mechanische Schäden auf (Knicke, Einrisse), und zwei Dokumente sind aufgrund des Verblassens der Tinte teilweise unleserlich. Die amtlichen Siegel sind größtenteils in gutem Zustand erhalten, was ihre Identifizierung ermöglicht.3De documenten zijn in goede tot middelmatige staat bewaard gebleven, wat typisch is voor particuliere collecties die gedurende meerdere generaties onder huiselijke omstandigheden zijn bewaard. Een twaalftal eenheden vertoont mechanische schade (vouwen, scheuren), en twee documenten zijn gedeeltelijk onleesbaar door het verbleken van de inkt. De officiële zegels zijn grotendeels in goede staat bewaard gebleven, wat hun identificatie mogelijk maakt.3Les documents ont survécu dans un état bon à moyen, ce qui est typique des collections privées conservées dans des conditions domestiques pendant plusieurs générations. Une douzaine d'unités présentent des dommages mécaniques (plis, déchirures), et deux documents sont partiellement illisibles en raison de l'estompement de l'encre. Les sceaux officiels ont, pour la plupart, survécu en bon état, ce qui permet leur identification.3די דאָקומענטן זײַנען זיך אָפּגעהיט אין אַ גוטן ביז מיטלמעסיקן צושטאַנד, װאָס איז טיפּיש פֿאַר פּריװאַטע זאַמלונגען װאָס מע האָט געהאַלטן אין הײמישע באַדינגונגען במשך עטלעכע דורות. אַ צענדליק עפּעס אײנהײטן װײַזן מעכאַנישע שעדיקונג (קנײטשן, רײַסן), און צװײ דאָקומענטן זײַנען טײלװײַז ניט־לײענעװדיק צוליב דעם פֿאַרבלאַסן פֿון דער טינט. די אַמטלעכע חותמות זײַנען זיך מערסטנס אָפּגעהיט אין אַ גוטן צושטאַנד, װאָס דערלױבט זײער אידענטיפֿיקאַציע.3

3. Bohaterowie kolekcji: rekonstrukcja biograficzna3. The protagonists of the collection: biographical reconstruction3. Os protagonistas da coleção: reconstrução biográfica3. Die Protagonisten der Sammlung: biografische Rekonstruktion3. De hoofdpersonen van de collectie: biografische reconstructie3. Les protagonistes de la collection : reconstruction biographique3. די העלדן פֿון דער זאַמלונג: ביאָגראַפֿישע רעקאָנסטרוקציע

3.1. Gen. dyw. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. Maj. Gen. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. Gen. de Div. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. Div.-Gen. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. Divisiegen. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. Gén. de div. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)3.1. דיװיזיע־גען. Janusz Julian Głuchowski (1888–1964)

Najstarsza i najbardziej znana postać w kolekcji. Janusz Głuchowski był jednym z siedmiu ułanów legendarnego patrolu Beliny z nocy 2/3 sierpnia 1914 roku — pierwszego regularnego oddziału polskiego od Powstania Styczniowego 1863 roku. W okresie międzywojennym dosłużył się stanowiska I Zastępcy Ministra Spraw Wojskowych (1935–1939). Na emigracji współzałożył Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie (15 marca 1947), gdzie do dziś przechowywane jest jego archiwum osobiste (Zespół nr 70).4The oldest and best-known figure in the collection. Janusz Głuchowski was one of the seven uhlans of Belina's legendary patrol of the night of 2/3 August 1914 — the first regular Polish unit since the January Uprising of 1863. In the interwar period he rose to the position of First Deputy Minister of Military Affairs (1935–1939). In emigration he co-founded the Józef Piłsudski Institute in London (15 March 1947), where his personal archive is preserved to this day (Fonds no. 70).4A figura mais antiga e mais conhecida da coleção. Janusz Głuchowski foi um dos sete ulanos da lendária patrulha de Belina da noite de 2/3 de agosto de 1914 — a primeira unidade polaca regular desde a Insurreição de Janeiro de 1863. No período entre guerras ascendeu ao cargo de Primeiro Vice-Ministro dos Assuntos Militares (1935–1939). No exílio cofundou o Instituto Józef Piłsudski em Londres (15 de março de 1947), onde o seu arquivo pessoal é conservado até hoje (Fundo n.º 70).4Die älteste und bekannteste Gestalt der Sammlung. Janusz Głuchowski war einer der sieben Ulanen von Belinas legendärer Patrouille der Nacht vom 2. auf den 3. August 1914 — der ersten regulären polnischen Einheit seit dem Januaraufstand von 1863. In der Zwischenkriegszeit stieg er bis zur Stellung des Ersten Stellvertretenden Ministers für Militärangelegenheiten auf (1935–1939). In der Emigration war er Mitbegründer des Józef-Piłsudski-Instituts in London (15. März 1947), wo sein persönliches Archiv bis heute aufbewahrt wird (Bestand Nr. 70).4De oudste en bekendste figuur in de collectie. Janusz Głuchowski was een van de zeven ulanen van Belina's legendarische patrouille van de nacht van 2/3 augustus 1914 — de eerste reguliere Poolse eenheid sinds de Januari-opstand van 1863. In het interbellum klom hij op tot de positie van Eerste Onderminister van Militaire Zaken (1935–1939). In de emigratie was hij medeoprichter van het Józef Piłsudski-instituut in Londen (15 maart 1947), waar zijn persoonlijke archief tot op de dag van vandaag wordt bewaard (Fonds nr. 70).4La figure la plus ancienne et la plus connue de la collection. Janusz Głuchowski fut l'un des sept uhlans de la légendaire patrouille de Belina de la nuit du 2 au 3 août 1914 — la première unité polonaise régulière depuis l'Insurrection de Janvier 1863. Durant l'entre-deux-guerres, il accéda au poste de Premier Vice-Ministre des Affaires militaires (1935–1939). En émigration, il cofonda l'Institut Józef Piłsudski à Londres (15 mars 1947), où ses archives personnelles sont conservées à ce jour (Fonds n° 70).4די עלטסטע און באַקאַנטסטע פֿיגור אין דער זאַמלונג. Janusz Głuchowski איז געװען אײנער פֿון די זיבן אולאַנען פֿון Belina'ס לעגענדאַרער פּאַטרול פֿון דער נאַכט פֿון 2/3 אױגוסט 1914 — די ערשטע רעגולערע פּױלישע אײנהײט זינט דעם יאַנואַר־אױפֿשטאַנד פֿון 1863. אינעם צװישן־מלחמה־פּעריאָד איז ער געשטיגן ביז דער שטעלע פֿונעם ערשטן שטעלפֿאַרטרעטער־מיניסטער פֿון מיליטערישע ענינים (1935–1939). אין דער עמיגראַציע האָט ער מיט־געגרינדעט דעם Józef Piłsudski אינסטיטוט אין לאָנדאָן (15טן מאַרץ 1947), װוּ זײַן פּערזענלעך אַרכיװ װערט געהיט ביזן הײַנטיקן טאָג (בעסטאַנד נומ. 70).4

W kolekcji ARG Janusz Głuchowski pojawia się w trzech dokumentach bezpośrednio (ARG/Juras/027, 091, 092) oraz pośrednio — jako adresat korespondencji i punkt odniesienia w dokumentach bratanka Krzysztofa. Jego obecność w zbiorach jest kluczowa dla datowania i kontekstualizacji całej kolekcji.In the ARG collection, Janusz Gluchowski appears directly in three documents (ARG/Juras/027, 091, 092) and indirectly — as the addressee of correspondence and a point of reference in the documents of his nephew Krzysztof. His presence in the holdings is key to the dating and contextualization of the entire collection.Na coleção ARG, Janusz Gluchowski aparece diretamente em três documentos (ARG/Juras/027, 091, 092) e indiretamente — como destinatário de correspondência e ponto de referência nos documentos do sobrinho Krzysztof. Sua presença no acervo é fundamental para a datação e contextualização de toda a coleção.In der ARG-Sammlung erscheint Janusz Gluchowski direkt in drei Dokumenten (ARG/Juras/027, 091, 092) sowie indirekt — als Adressat von Korrespondenz und Bezugspunkt in den Dokumenten seines Neffen Krzysztof. Seine Präsenz in den Beständen ist entscheidend für die Datierung und Kontextualisierung der gesamten Sammlung.In de ARG-collectie verschijnt Janusz Gluchowski rechtstreeks in drie documenten (ARG/Juras/027, 091, 092) en indirect — als geadresseerde van correspondentie en referentiepunt in de documenten van zijn neef Krzysztof. Zijn aanwezigheid in de collectie is essentieel voor de datering en contextualisering van de hele collectie.Dans la collection ARG, Janusz Gluchowski apparaît directement dans trois documents (ARG/Juras/027, 091, 092) et indirectement — comme destinataire de correspondance et point de référence dans les documents de son neveu Krzysztof. Sa présence dans les fonds est essentielle pour la datation et la contextualisation de l'ensemble de la collection.אין דער ARG־קאָלעקציע באַווײַזט זיך Janusz Gluchowski דירעקט אין דרײַ דאָקומענטן (ARG/Juras/027, 091, 092) און אומדירעקט — ווי דער אַדרעסאַט פֿון קאָרעספּאָנדענץ און אַ רעפֿערענץ־פּונקט אין די דאָקומענטן פֿון זײַן פּלימעניק Krzysztof. זײַן אָנוועזנהייט אין די זאַמלונגען איז שליסלדיק פֿאַר דער דאַטירונג און קאָנטעקסטואַליזירונג פֿון דער גאַנצער קאָלעקציע.

3.2. Ppor. rez. Stanisław Stefan Głuchowski ps. "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. 2nd Lt (res.) Stanisław Stefan Głuchowski, codename "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. Alferes (res.) Stanisław Stefan Głuchowski, codinome "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. Lt. d. R. Stanisław Stefan Głuchowski, Deckname "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. Res.-tweede luitenant Stanisław Stefan Głuchowski, schuilnaam "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. Sous-lt (rés.) Stanisław Stefan Głuchowski, nom de code "Stefan" (15.VIII.1893–1962)3.2. לייטענאַנט (רעז.) Stanisław Stefan Głuchowski, דעקנאָמען "Stefan" (15.VIII.1893–1962)

Brat Janusza, główny bohater Serii III kolekcji. Kariera urzędnicza Stefana stanowi unikalne świadectwo funkcjonowania Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP. Przyjęty do służby 1 lipca 1921 roku (ARG/Stefan/015), przez osiemnaście lat piastował coraz wyższe stanowiska, aż do pozycji kierownika referatu. Seria odznaczeń — Srebrny Krzyż Zasługi (1929), Order Odrodzenia Polski V klasy (1931), Złoty Krzyż Zasługi (1936), Medal za Długoletnią Służbę (1938) — dokumentuje jego awans.5Janusz's brother, the principal protagonist of Series III of the collection. Stefan's career as an official constitutes a unique testimony to the functioning of the Civil Chancellery of the President of the Republic of Poland. Admitted to service on 1 July 1921 (ARG/Stefan/015), over eighteen years he held ever higher positions, up to the post of head of department. A series of decorations — the Silver Cross of Merit (1929), the Order of Polonia Restituta, 5th class (1931), the Gold Cross of Merit (1936), the Medal for Long Service (1938) — documents his advancement.5O irmão de Janusz, o protagonista principal da Série III da coleção. A carreira de funcionário de Stefan constitui um testemunho único do funcionamento da Chancelaria Civil do Presidente da República da Polónia. Admitido ao serviço a 1 de julho de 1921 (ARG/Stefan/015), durante dezoito anos ocupou cargos cada vez mais elevados, até à posição de chefe de divisão. Uma série de condecorações — a Cruz de Prata do Mérito (1929), a Ordem da Polónia Restituta, 5.ª classe (1931), a Cruz de Ouro do Mérito (1936), a Medalha por Longos Serviços (1938) — documenta a sua ascensão.5Janusz' Bruder, der Hauptprotagonist der Serie III der Sammlung. Stefans Beamtenlaufbahn bildet ein einzigartiges Zeugnis für das Funktionieren der Zivilkanzlei des Präsidenten der Republik Polen. Am 1. Juli 1921 in den Dienst aufgenommen (ARG/Stefan/015), bekleidete er über achtzehn Jahre immer höhere Stellungen bis zum Posten des Referatsleiters. Eine Reihe von Auszeichnungen — das Silberne Verdienstkreuz (1929), der Orden Polonia Restituta 5. Klasse (1931), das Goldene Verdienstkreuz (1936), die Medaille für langjährigen Dienst (1938) — dokumentiert seinen Aufstieg.5De broer van Janusz, de hoofdpersoon van Serie III van de collectie. De ambtelijke loopbaan van Stefan vormt een uniek getuigenis van het functioneren van de Civiele Kanselarij van de President van de Republiek Polen. Op 1 juli 1921 in dienst genomen (ARG/Stefan/015), bekleedde hij gedurende achttien jaar steeds hogere posities, tot aan de functie van afdelingshoofd. Een reeks onderscheidingen — het Zilveren Kruis van Verdienste (1929), de Orde van Polonia Restituta, 5e klasse (1931), het Gouden Kruis van Verdienste (1936), de Medaille voor Langdurige Dienst (1938) — documenteert zijn promotie.5Le frère de Janusz, le protagoniste principal de la Série III de la collection. La carrière de fonctionnaire de Stefan constitue un témoignage unique du fonctionnement de la Chancellerie civile du Président de la République de Pologne. Admis au service le 1er juillet 1921 (ARG/Stefan/015), il occupa pendant dix-huit ans des postes de plus en plus élevés, jusqu'à la fonction de chef de section. Une série de décorations — la Croix d'argent du Mérite (1929), l'Ordre Polonia Restituta, 5e classe (1931), la Croix d'or du Mérite (1936), la Médaille pour longs services (1938) — documente son avancement.5Janusz'ס ברודער, דער הױפּט־פּראָטאַגאָניסט פֿון סעריע III פֿון דער זאַמלונג. Stefan'ס קאַריערע װי אַ באַאַמטער בילדט אַן אײנציקאַרטיקע עדות צום פֿונקציאָנירן פֿון דער ציװילער קאַנצעלאַריע פֿונעם פּרעזידענט פֿון דער רעפּובליק פּױלן. אױפֿגענומען צום דינסט דעם 1טן יולי 1921 (ARG/Stefan/015), האָט ער במשך אַכצן יאָר באַקלײדט אַלץ העכערע שטעלעס, ביז דעם פּאָסטן פֿון אָפּטײל־פֿירער. אַ ריי אױסצײכענונגען — דאָס זילבערנע פֿאַרדינסט־קרײץ (1929), דער אָרדן Polonia Restituta 5טע קלאַס (1931), דאָס גאָלדענע פֿאַרדינסט־קרײץ (1936), די מעדאַל פֿאַר לאַנגיעריקן דינסט (1938) — דאָקומענטירט זײַן אױפֿשטײַג.5

Z punktu widzenia źródłoznawczego szczególnie wartościowy jest dokument ARG/Stefan/023 — zaświadczenie przynależności do Armii Krajowej nr 2856, datowane na 25 lipca 1944 roku, czyli sześć dni przed wybuchem Powstania Warszawskiego. Dokument ten jest jednym z niewielu zachowanych dowodów na to, że legalizacja żołnierzy AK odbywała się tuż przed godziną "W".From the source-critical point of view, particularly valuable is the document ARG/Stefan/023 — a certificate of membership of the Home Army no. 2856, dated 25 July 1944, that is, six days before the outbreak of the Warsaw Uprising. This document is one of the few surviving pieces of evidence that the legalization of Home Army soldiers took place just before the «W» hour.Do ponto de vista da crítica de fontes, é particularmente valioso o documento ARG/Stefan/023 — um certificado de pertença ao Exército Nacional n.º 2856, datado de 25 de julho de 1944, ou seja, seis dias antes da eclosão da Insurreição de Varsóvia. Este documento é uma das poucas provas sobreviventes de que a legalização dos soldados do AK ocorria mesmo antes da hora «W».Aus quellenkritischer Sicht ist besonders wertvoll das Dokument ARG/Stefan/023 — eine Bescheinigung der Zugehörigkeit zur Heimatarmee Nr. 2856, datiert auf den 25. Juli 1944, also sechs Tage vor dem Ausbruch des Warschauer Aufstands. Dieses Dokument ist eines der wenigen erhaltenen Beweise dafür, dass die Legalisierung von Soldaten der Heimatarmee unmittelbar vor der Stunde «W» erfolgte.Vanuit bronkritisch oogpunt is bijzonder waardevol het document ARG/Stefan/023 — een bewijs van lidmaatschap van het Thuisleger nr. 2856, gedateerd 25 juli 1944, dat wil zeggen zes dagen vóór het uitbreken van de Opstand van Warschau. Dit document is een van de weinige bewaarde bewijzen dat de legalisatie van soldaten van het Thuisleger vlak vóór het uur «W» plaatsvond.Du point de vue de la critique des sources, particulièrement précieux est le document ARG/Stefan/023 — un certificat d'appartenance à l'Armée de l'Intérieur n° 2856, daté du 25 juillet 1944, soit six jours avant le déclenchement de l'Insurrection de Varsovie. Ce document est l'une des rares preuves subsistantes que la légalisation des soldats de l'AK avait lieu juste avant l'heure «W».פֿונעם קװעלן־קריטישן שטאַנדפּונקט איז באַזונדערס װערטפֿול דער דאָקומענט ARG/Stefan/023 — אַ אַטעסטאַט פֿון צוגעהעריקײט צו דער הײם־אַרמײ נומ. 2856, דאַטירט אױפֿן 25טן יולי 1944, דאָס הײסט זעקס טעג פֿאַרן אױסבראָך פֿונעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד. דער דאָזיקער דאָקומענט איז אײנער פֿון די װײניק געבליבענע באַװײַזן אַז די לעגאַליזאַציע פֿון זעלנער פֿון דער הײם־אַרמײ איז פֿאָרגעקומען פּונקט פֿאַר דער «W» שעה.

3.3. Sierż. pchor. Wanda Bronisława Głuchowska (c. Bronisława Głuchowskiego i Jadwigi z Zembrzuskich) ps. "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. Sgt. Officer Cadet Wanda Bronisława Głuchowska (daughter of Bronisław Głuchowski and Jadwiga née Zembrzuska), codename "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. Sarg. asp. Wanda Bronisława Głuchowska (filha de Bronisław Głuchowski e Jadwiga, nascida Zembrzuska), codinome "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. Feldw. Offz.-Anw. Wanda Bronisława Głuchowska (Tochter von Bronisław Głuchowski und Jadwiga geb. Zembrzuska), Deckname "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. Sgt.-cadet Wanda Bronisława Głuchowska (dochter van Bronisław Głuchowski en Jadwiga, geboren Zembrzuska), schuilnaam "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. Sgt. aspirant Wanda Bronisława Głuchowska (fille de Bronisław Głuchowski et de Jadwiga née Zembrzuska), nom de code "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)3.3. סערזשאַנט־קאַדעט Wanda Bronisława Głuchowska (טאָכטער פֿון Bronisław Głuchowski און Jadwiga געב. Zembrzuska), דעקנאָמען "Justyna"/"Krysta" (13.III.1901 Łódź – 15.XII.1976 Warszawa)

Żona Stefana i matka Krzysztofa. Magister farmacji Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (1924). W kolekcji pojawia się pośrednio — jako adresatka listów Krzysztofa i osoba wymieniana w dokumentach — ale jej postać jest kluczowa dla zrozumienia dynamiki rodzinnej konspiracji.Stefan's wife and Krzysztof's mother. She held a master's degree in pharmacy from the Jan Kazimierz University in Lwow (1924). She appears in the collection indirectly — as the addressee of Krzysztof's letters and a person mentioned in documents — but her figure is key to understanding the dynamics of the family's underground activity.Esposa de Stefan e mãe de Krzysztof. Mestre em farmácia pela Universidade Jan Kazimierz de Lwow (1924). Aparece na coleção de forma indireta — como destinatária das cartas de Krzysztof e pessoa mencionada nos documentos — mas sua figura é fundamental para compreender a dinâmica da conspiração familiar.Ehefrau von Stefan und Mutter von Krzysztof. Magistra der Pharmazie der Jan-Kazimierz-Universität in Lwow (1924). In der Sammlung erscheint sie indirekt — als Adressatin der Briefe von Krzysztof und als in Dokumenten erwähnte Person —, doch ihre Gestalt ist entscheidend für das Verständnis der Dynamik der familiären Untergrundtätigkeit.Echtgenote van Stefan en moeder van Krzysztof. Magister in de farmacie aan de Jan Kazimierz-universiteit in Lwow (1924). In de collectie komt zij indirect voor — als geadresseerde van de brieven van Krzysztof en als persoon die in documenten wordt genoemd — maar haar figuur is essentieel om de dynamiek van het familiale verzet te begrijpen.Épouse de Stefan et mère de Krzysztof. Titulaire d'un magister de pharmacie de l'université Jan Kazimierz de Lwow (1924). Elle apparaît indirectement dans la collection — comme destinataire des lettres de Krzysztof et personne mentionnée dans les documents — mais sa figure est essentielle pour comprendre la dynamique de la conspiration familiale.די פֿרוי פֿון Stefan און די מאַמע פֿון Krzysztof. מאַגיסטער פֿון פֿאַרמאַציע פֿונעם Jan Kazimierz־אוניווערסיטעט אין Lwow (1924). אין דער קאָלעקציע באַווײַזט זי זיך אומדירעקט — ווי די אַדרעסאַטין פֿון די בריוו פֿון Krzysztof און ווי אַ פּערזאָן דערמאָנט אין די דאָקומענטן — אָבער איר געשטאַלט איז שליסלדיק צו פֿאַרשטיין די דינאַמיק פֿון דער משפּחהדיקער קאָנספּיראַציע.

Wanda służyła w jedynym kobiecym oddziale specjalnym Kedywu — DYSK (Dywersja i Sabotaż Kobiet), liczącym od jedenastu do osiemdziesięciu wojowniczek w różnych okresach. Uczestniczyła w wysadzeniu toru kolejowego pod Jedlnia (18 listopada 1942) oraz w Akcji Wilanów (26 września 1943), podczas której została ciężko ranna — postrzelona w nogę, co skutkowało trwałym inwalidztwem (30%).6Wanda served in the only female special unit of the Kedyw — DYSK (Women's Diversion and Sabotage), numbering from eleven to eighty fighters in various periods. She took part in the blowing up of a railway track near Jedlnia (18 November 1942) and in the Wilanów Action (26 September 1943), during which she was severely wounded — shot in the leg, which resulted in permanent disability (30%).6Wanda serviu na única unidade especial feminina do Kedyw — DYSK (Diversão e Sabotagem das Mulheres), contando de onze a oitenta combatentes em diferentes períodos. Participou na explosão de uma via férrea perto de Jedlnia (18 de novembro de 1942) e na Ação Wilanów (26 de setembro de 1943), durante a qual foi gravemente ferida — baleada na perna, o que resultou em invalidez permanente (30%).6Wanda diente in der einzigen weiblichen Spezialeinheit des Kedyw — DYSK (Diversion und Sabotage der Frauen), die in verschiedenen Zeiträumen zwischen elf und achtzig Kämpferinnen zählte. Sie nahm an der Sprengung eines Bahngleises bei Jedlnia (18. November 1942) sowie an der Aktion Wilanów (26. September 1943) teil, bei der sie schwer verwundet wurde — durch einen Schuss ins Bein, was zu einer dauerhaften Behinderung (30%) führte.6Wanda diende in de enige vrouwelijke speciale eenheid van de Kedyw — DYSK (Diversie en Sabotage van Vrouwen), die in verschillende perioden van elf tot tachtig strijdsters telde. Zij nam deel aan het opblazen van een spoorbaan bij Jedlnia (18 november 1942) en aan de Actie Wilanów (26 september 1943), waarbij zij zwaargewond raakte — in het been geschoten, wat leidde tot blijvende invaliditeit (30%).6Wanda servit dans la seule unité spéciale féminine du Kedyw — DYSK (Diversion et Sabotage des Femmes), comptant de onze à quatre-vingts combattantes selon les périodes. Elle participa au dynamitage d'une voie ferrée près de Jedlnia (18 novembre 1942) et à l'Action Wilanów (26 septembre 1943), au cours de laquelle elle fut grièvement blessée — touchée à la jambe par balle, ce qui entraîna une invalidité permanente (30%).6Wanda האָט געדינט אינעם אײנציקן פֿרױען־ספּעציאַל־אָפּטײל פֿונעם Kedyw — DYSK (דיװערסיע און סאַבאָטאַזש פֿון פֿרױען), װאָס האָט אין פֿאַרשײדענע פּעריאָדן געצײלט פֿון עלף ביז אַכציק קעמפֿערינס. זי האָט אָנטײלגענומען אינעם אױפֿרײַסן פֿון אַ באַן־רעלס לעבן Jedlnia (18טן נאָװעמבער 1942) און אין דער אַקציע Wilanów (26טן סעפּטעמבער 1943), בעת װעלכער זי איז שװער פֿאַרװוּנדעט געװאָרן — געשאָסן אין פֿוס, װאָס האָט געפֿירט צו אַ שטענדיקער אינװאַלידיטעט (30%).6

Relacja mówiona Krzysztofa (AHM, sygn. 1889) zawiera jedyne znane szczegółowe świadectwo Akcji Wilanów z perspektywy rodziny uczestniczki: ukrywanie broni matki przez szesnastoletniego syna, ewakuacja dorożką hrabiny Branickiej, pobyt w Szpitalu Ujazdowskim.Krzysztof's oral account (AHM, ref. 1889) contains the only known detailed testimony of Operation Wilanow from the perspective of a participant's family: her sixteen-year-old son hiding his mother's weapon, the evacuation in Countess Branicka's horse-drawn cab, the stay at the Ujazdowski Hospital.O relato oral de Krzysztof (AHM, ref. 1889) contém o único testemunho detalhado conhecido da Operação Wilanow na perspectiva da família de uma participante: o filho de dezesseis anos escondendo a arma da mãe, a evacuação na carruagem da condessa Branicka, a estadia no Hospital Ujazdowski.Der mündliche Bericht von Krzysztof (AHM, Sign. 1889) enthält das einzige bekannte detaillierte Zeugnis der Aktion Wilanow aus der Perspektive der Familie einer Teilnehmerin: das Verstecken der Waffe der Mutter durch den sechzehnjährigen Sohn, die Evakuierung in der Droschke der Gräfin Branicka, der Aufenthalt im Ujazdowski-Krankenhaus.Het mondelinge verslag van Krzysztof (AHM, sign. 1889) bevat het enige bekende gedetailleerde getuigenis van de Actie Wilanow vanuit het perspectief van de familie van een deelneemster: het verbergen van het wapen van zijn moeder door de zestienjarige zoon, de evacuatie in het rijtuig van gravin Branicka, het verblijf in het Ujazdowski-ziekenhuis.Le témoignage oral de Krzysztof (AHM, réf. 1889) contient le seul récit détaillé connu de l'opération Wilanow du point de vue de la famille d'une participante : la dissimulation de l'arme de la mère par son fils de seize ans, l'évacuation dans le fiacre de la comtesse Branicka, le séjour à l'hôpital Ujazdowski.די מינדלעכע עדות פֿון Krzysztof (AHM, סיגנ. 1889) אַנטהאַלט דאָס איינציקע באַקאַנטע דעטאַלירטע צײַגעניש פֿון דער אַקציע Wilanow פֿון דער פּערספּעקטיוו פֿון דער משפּחה פֿון אַ באַטייליקטער: ווי דער זעכצן־יאָריקער זון באַהאַלט דער מאַמעס וואָפֿן, די עוואַקואַציע אין דער דראָזשקע פֿון דער גראַפֿיניע Branicka, דער אויפֿענטהאַלט אינעם Ujazdowski־שפּיטאָל.

3.4. Rtm. Lech Jerzy Głuchowski ps. "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. Cavalry Capt. Lech Jerzy Głuchowski, codename "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. Cap. de cavalaria Lech Jerzy Głuchowski, codinome "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. Rittm. Lech Jerzy Głuchowski, Deckname "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. Ritmeester Lech Jerzy Głuchowski, schuilnaam "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. Capitaine de cavalerie Lech Jerzy Głuchowski, nom de code "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)3.4. ריטמײַסטער Lech Jerzy Głuchowski, דעקנאָמען "Jeżycki"/"Uciech" (1902–1944)

Brat Janusza i Stefana, dowódca Dywizjonu „Jeleń" przy 7 Pułku Ułanów Lubelskich AK. Zginął 15 września 1944 roku na ulicy Dolnej na Sadybie po ciężkim ranieniu w obronie sektora. Tradycja rodzinna utrwalona przez bratanka Krzysztofa (Rio de Janeiro, 1995 r.) podaje, że odmówił ewakuacji pod ogniem i odebrał sobie życie, aby nie narażać żołnierzy; wersja ta występuje w biogramie powstańczym 1944.pl (14206). Historiografia akademicka (IPN, Biuletyn) cytuje śmierć z ran jako bezpośrednią przyczynę.7Brother of Janusz and Stefan, commander of the «Jeleń» Squadron of the 7th Lublin Uhlan Regiment of the Home Army. He fell on 15 September 1944 on Dolna Street in Sadyba after being severely wounded in the defence of the sector. The family tradition recorded by his nephew Krzysztof (Rio de Janeiro, 1995) holds that he refused to evacuate under fire and took his own life so as not to endanger his soldiers; this version appears in the insurgent biographical note on 1944.pl (14206). Academic historiography (IPN, Biuletyn) cites death from wounds as the direct cause.7Irmão de Janusz e Stefan, comandante do Esquadrão «Jeleń» do 7.º Regimento de Ulanos de Lublin do Exército Nacional. Caiu a 15 de setembro de 1944 na rua Dolna, em Sadyba, após ter sido gravemente ferido na defesa do setor. A tradição familiar registada pelo seu sobrinho Krzysztof (Rio de Janeiro, 1995) sustenta que se recusou a evacuar sob fogo e tirou a própria vida para não pôr em perigo os seus soldados; esta versão aparece na nota biográfica de insurgente em 1944.pl (14206). A historiografia académica (IPN, Biuletyn) cita a morte por ferimentos como causa direta.7Bruder von Janusz und Stefan, Kommandeur der Schwadron «Jeleń» des 7. Ulanenregiments Lublin der Heimatarmee. Er fiel am 15. September 1944 in der Dolna-Straße in Sadyba, nachdem er bei der Verteidigung des Sektors schwer verwundet worden war. Die von seinem Neffen Krzysztof festgehaltene Familientradition (Rio de Janeiro, 1995) besagt, dass er sich weigerte, unter Beschuss zu evakuieren, und sich das Leben nahm, um seine Soldaten nicht zu gefährden; diese Version erscheint im Aufständischen-Biogramm auf 1944.pl (14206). Die akademische Historiografie (IPN, Biuletyn) führt den Tod durch Verwundungen als unmittelbare Ursache an.7Broer van Janusz en Stefan, commandant van het Eskadron «Jeleń» van het 7e Lublin-ulanenregiment van het Thuisleger. Hij viel op 15 september 1944 op de Dolna-straat in Sadyba na zwaar gewond te zijn geraakt bij de verdediging van de sector. De door zijn neef Krzysztof vastgelegde familietraditie (Rio de Janeiro, 1995) houdt in dat hij weigerde onder vuur te evacueren en zichzelf van het leven beroofde om zijn soldaten niet in gevaar te brengen; deze versie verschijnt in de opstandelingenbiografie op 1944.pl (14206). De academische geschiedschrijving (IPN, Biuletyn) noemt de dood door verwondingen als directe oorzaak.7Frère de Janusz et Stefan, commandant de l'Escadron «Jeleń» du 7e régiment de uhlans de Lublin de l'Armée de l'Intérieur. Il tomba le 15 septembre 1944 rue Dolna à Sadyba après avoir été grièvement blessé dans la défense du secteur. La tradition familiale consignée par son neveu Krzysztof (Rio de Janeiro, 1995) veut qu'il ait refusé d'évacuer sous le feu et qu'il se soit donné la mort afin de ne pas mettre en danger ses soldats ; cette version figure dans la notice biographique d'insurgé sur 1944.pl (14206). L'historiographie académique (IPN, Biuletyn) cite la mort des suites de ses blessures comme cause directe.7ברודער פֿון Janusz און Stefan, קאָמאַנדיר פֿונעם עסקאַדראָן «Jeleń» פֿונעם 7טן Lublin אולאַן־רעגימענט פֿון דער הײם־אַרמײ. ער איז געפֿאַלן דעם 15טן סעפּטעמבער 1944 אױף דער Dolna גאַס אין Sadyba נאָך דעם װי ער איז שװער פֿאַרװוּנדעט געװאָרן אינעם פֿאַרטײדיקן פֿונעם סעקטאָר. די משפּחה־טראַדיציע פֿאַרשריבן דורך זײַן פּלימעניק Krzysztof (Rio de Janeiro, 1995) האַלט אַז ער האָט זיך אָפּגעזאָגט עװאַקויִרן אונטער פֿײַער און גענומען זײַן אײגן לעבן כּדי ניט אַרײַנצושטעלן זײַנע זעלנער אין סכּנה; די דאָזיקע װערסיע דערשײַנט אינעם אױפֿשטענדלער־ביאָגראַם אױף 1944.pl (14206). די אַקאַדעמישע היסטאָריאָגראַפֿיע (IPN, Biuletyn) ציטירט דעם טױט פֿון װוּנדן װי די דירעקטע סיבה.7

W kolekcji zachował się biogram Lecha (ARG/Stefan/020), napisany przez Krzysztofa pod pseudonimem "Uciech" — jedyny znany egzemplarz tego tekstu, stanowiący bezcenne źródło do biografii dowódcy, którego akta urzędowe w dużej mierze nie zachowały się.The collection preserves a biographical sketch of Lech (ARG/Stefan/020), written by Krzysztof under the pen name "Uciech" — the only known copy of this text, an invaluable source for the biography of a commander whose official records have largely not survived.Na coleção conservou-se um perfil biográfico de Lech (ARG/Stefan/020), escrito por Krzysztof sob o pseudônimo "Uciech" — o único exemplar conhecido desse texto, constituindo uma fonte inestimável para a biografia de um comandante cujos registros oficiais em grande parte não se preservaram.In der Sammlung ist ein Biogramm von Lech erhalten (ARG/Stefan/020), verfasst von Krzysztof unter dem Pseudonym "Uciech" — das einzige bekannte Exemplar dieses Textes und eine unschätzbare Quelle zur Biografie eines Kommandeurs, dessen amtliche Akten größtenteils nicht erhalten sind.In de collectie is een biogram van Lech bewaard gebleven (ARG/Stefan/020), geschreven door Krzysztof onder het pseudoniem "Uciech" — het enige bekende exemplaar van deze tekst, een onschatbare bron voor de biografie van een commandant wiens officiële dossiers grotendeels niet bewaard zijn gebleven.La collection conserve une notice biographique de Lech (ARG/Stefan/020), rédigée par Krzysztof sous le pseudonyme "Uciech" — le seul exemplaire connu de ce texte, source inestimable pour la biographie d'un commandant dont les dossiers officiels ne se sont en grande partie pas conservés.אין דער קאָלעקציע האָט זיך אָפּגעהיט אַ ביאָגראַם פֿון Lech (ARG/Stefan/020), געשריבן פֿון Krzysztof אונטערן פּסעוודאָנים "Uciech" — דער איינציקער באַקאַנטער עקזעמפּלאַר פֿונעם דאָזיקן טעקסט, אַן אומשאַצבאַרער מקור פֿאַר דער ביאָגראַפֿיע פֿונעם קאָמאַנדיר, וועמענס אַמטלעכע אַקטן האָבן זיך צום גרעסטן טייל נישט אָפּגעהיט.

Straty Dywizjonu "Jeleń" należały do najwyższych w całym Powstaniu: ze 233 żołnierzy w dniu 1 sierpnia 1944 poległo 125, a 98 zostało rannych — łącznie 95,7% składu osobowego.The losses of the «Jeleń» Squadron were among the highest in the entire Uprising: of the 233 soldiers on 1 August 1944, 125 fell and 98 were wounded — a total of 95.7% of the personnel.As perdas do Esquadrão «Jeleń» estiveram entre as mais elevadas de toda a Insurreição: dos 233 soldados em 1 de agosto de 1944, 125 caíram e 98 foram feridos — no total 95,7% do efetivo.Die Verluste der Schwadron «Jeleń» gehörten zu den höchsten des gesamten Aufstands: von den 233 Soldaten am 1. August 1944 fielen 125, und 98 wurden verwundet — insgesamt 95,7% des Personalbestands.De verliezen van het Eskadron «Jeleń» behoorden tot de hoogste van de hele Opstand: van de 233 soldaten op 1 augustus 1944 sneuvelden er 125 en raakten er 98 gewond — in totaal 95,7% van het personeelsbestand.Les pertes de l'Escadron «Jeleń» furent parmi les plus élevées de toute l'Insurrection : sur les 233 soldats au 1er août 1944, 125 tombèrent et 98 furent blessés — au total 95,7% de l'effectif.די פֿאַרלוסטן פֿונעם עסקאַדראָן «Jeleń» זײַנען געװען צװישן די העכסטע אינעם גאַנצן אױפֿשטאַנד: פֿון די 233 זעלנער דעם 1טן אױגוסט 1944 זײַנען 125 געפֿאַלן, און 98 זײַנען פֿאַרװוּנדעט געװאָרן — אין סך־הכּל 95.7% פֿונעם פּערסאָנאַל.

3.5. St. uł. Krzysztof Głuchowski ps. "Juraś" (1926–2020)3.5. Senior Uhlan Krzysztof Głuchowski, codename "Juraś" (1926–2020)3.5. Ulano-sén. Krzysztof Głuchowski, codinome "Juraś" (1926–2020)3.5. Oberulan Krzysztof Głuchowski, Deckname "Juraś" (1926–2020)3.5. Oudste ulaan Krzysztof Głuchowski, schuilnaam "Juraś" (1926–2020)3.5. Uhlan de 1re classe Krzysztof Głuchowski, nom de code "Juraś" (1926–2020)3.5. עלטערער אולאַן Krzysztof Głuchowski, דעקנאָמען "Juraś" (1926–2020)

Syn Stefana i Wandy, bratanek generała Janusza, główny bohater Serii V kolekcji. Zaprzysiężony w Armii Krajowej 11 maja 1942 roku w wieku piętnastu lat. Walczył w Powstaniu Warszawskim na Woli (Fabryka Kamlera — siedziba Komendy Głównej AK), Starym Mieście (barykady na Kanonii) i w Śródmieściu (po ewakuacji kanałami 1 września 1944). Schwytany około 29 września 1944, trzy dni przed kapitulacją. Jeniec Stalagu XI-B Fallingbostel (nr 141009) — tego samego obozu co ojciec Stefan.8Son of Stefan and Wanda, nephew of General Janusz, the principal protagonist of Series V of the collection. Sworn into the Home Army on 11 May 1942 at the age of fifteen. He fought in the Warsaw Uprising in Wola (the Kamler Factory — the seat of the Home Army High Command), the Old Town (the barricades on Kanonia) and in the City Centre (after the evacuation through the sewers on 1 September 1944). Captured around 29 September 1944, three days before the capitulation. Prisoner of Stalag XI-B Fallingbostel (no. 141009) — the same camp as his father Stefan.8Filho de Stefan e Wanda, sobrinho do General Janusz, o protagonista principal da Série V da coleção. Prestou juramento no Exército Nacional a 11 de maio de 1942, aos quinze anos. Lutou na Insurreição de Varsóvia em Wola (a Fábrica Kamler — sede do Comando Supremo do AK), na Cidade Velha (as barricadas na Kanonia) e no Centro (após a evacuação pelos esgotos a 1 de setembro de 1944). Capturado por volta de 29 de setembro de 1944, três dias antes da capitulação. Prisioneiro do Stalag XI-B Fallingbostel (n.º 141009) — o mesmo campo que o seu pai Stefan.8Sohn von Stefan und Wanda, Neffe von General Janusz, der Hauptprotagonist der Serie V der Sammlung. Am 11. Mai 1942 im Alter von fünfzehn Jahren in die Heimatarmee vereidigt. Er kämpfte im Warschauer Aufstand in Wola (die Kamler-Fabrik — Sitz des Oberkommandos der Heimatarmee), in der Altstadt (die Barrikaden an der Kanonia) und in der Innenstadt (nach der Evakuierung durch die Kanalisation am 1. September 1944). Gefangen genommen um den 29. September 1944, drei Tage vor der Kapitulation. Gefangener des Stalag XI-B Fallingbostel (Nr. 141009) — desselben Lagers wie sein Vater Stefan.8Zoon van Stefan en Wanda, neef van Generaal Janusz, de hoofdpersoon van Serie V van de collectie. Op 11 mei 1942 op vijftienjarige leeftijd beëdigd in het Thuisleger. Hij vocht in de Opstand van Warschau in Wola (de Kamler-fabriek — zetel van het Opperbevel van het Thuisleger), de Oude Stad (de barricades op de Kanonia) en in het Centrum (na de evacuatie door de riolen op 1 september 1944). Gevangengenomen omstreeks 29 september 1944, drie dagen vóór de capitulatie. Gevangene van Stalag XI-B Fallingbostel (nr. 141009) — hetzelfde kamp als zijn vader Stefan.8Fils de Stefan et Wanda, neveu du Général Janusz, le protagoniste principal de la Série V de la collection. Assermenté dans l'Armée de l'Intérieur le 11 mai 1942 à l'âge de quinze ans. Il combattit dans l'Insurrection de Varsovie à Wola (l'usine Kamler — siège du Commandement suprême de l'AK), dans la Vieille Ville (les barricades de Kanonia) et au Centre-ville (après l'évacuation par les égouts le 1er septembre 1944). Capturé vers le 29 septembre 1944, trois jours avant la capitulation. Prisonnier du Stalag XI-B Fallingbostel (n° 141009) — le même camp que son père Stefan.8זון פֿון Stefan און Wanda, פּלימעניק פֿון גענעראַל Janusz, דער הױפּט־פּראָטאַגאָניסט פֿון סעריע V פֿון דער זאַמלונג. געשװױרן אין דער הײם־אַרמײ דעם 11טן מײַ 1942 אין עלטער פֿון פֿופֿצן יאָר. ער האָט געקעמפֿט אינעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד אין Wola (די Kamler פֿאַבריק — זיץ פֿונעם הױפּט־קאָמאַנדאָ פֿון דער הײם־אַרמײ), אין דער אַלטשטאָט (די באַריקאַדן אױף Kanonia) און אינעם צענטער (נאָך דער עװאַקואַציע דורך די קאַנאַלן דעם 1טן סעפּטעמבער 1944). געכאַפּט אַרום דעם 29טן סעפּטעמבער 1944, דרײַ טעג פֿאַר דער קאַפּיטולאַציע. געפֿאַנגענער פֿון Stalag XI-B Fallingbostel (נומ. 141009) — דעם זעלבן לאַגער װי זײַן טאַטע Stefan.8

Po wyzwoleniu przez Brytyjczyków (16 kwietnia 1945) dotarł przez Holandię, Belgię i Francję do Włoch, gdzie wstąpił do 2 Korpusu Polskiego. Ukończył Liceum przy 3 Dywizji Strzelców Karpackich (ARG/Juras/021), służył w PKPR, a po demobilizacji (31 października 1948) żył w Londynie, następnie w Brazylii, gdzie zmarł w Rio de Janeiro 16 maja 2020 roku.After liberation by the British (16 April 1945), he made his way through the Netherlands, Belgium and France to Italy, where he joined the 2nd Polish Corps. He completed the secondary school attached to the 3rd Carpathian Rifle Division (ARG/Juras/021), served in the PKPR, and after demobilization (31 October 1948) lived in London and then in Brazil, where he died in Rio de Janeiro on 16 May 2020.Após a libertação pelos britânicos (16 de abril de 1945), atravessou a Holanda, a Bélgica e a França até a Itália, onde ingressou no 2º Corpo Polonês. Concluiu o liceu junto à 3ª Divisão de Caçadores dos Cárpatos (ARG/Juras/021), serviu no PKPR e, após a desmobilização (31 de outubro de 1948), viveu em Londres e depois no Brasil, onde faleceu no Rio de Janeiro em 16 de maio de 2020.Nach der Befreiung durch die Briten (16. April 1945) gelangte er über die Niederlande, Belgien und Frankreich nach Italien, wo er in das 2. Polnische Korps eintrat. Er absolvierte das Lyzeum bei der 3. Karpaten-Schützendivision (ARG/Juras/021), diente im PKPR und lebte nach der Demobilisierung (31. Oktober 1948) in London, anschließend in Brasilien, wo er am 16. Mai 2020 in Rio de Janeiro starb.Na de bevrijding door de Britten (16 april 1945) bereikte hij via Nederland, België en Frankrijk Italië, waar hij toetrad tot het 2e Poolse Korps. Hij voltooide het lyceum bij de 3e Karpaten-Jagersdivisie (ARG/Juras/021), diende in het PKPR en woonde na zijn demobilisatie (31 oktober 1948) in Londen en daarna in Brazilië, waar hij op 16 mei 2020 in Rio de Janeiro overleed.Après la libération par les Britanniques (16 avril 1945), il gagna l'Italie en passant par les Pays-Bas, la Belgique et la France, et s'y engagea dans le 2e corps polonais. Il acheva le lycée auprès de la 3e division de chasseurs des Carpates (ARG/Juras/021), servit dans le PKPR et, après sa démobilisation (31 octobre 1948), vécut à Londres puis au Brésil, où il mourut à Rio de Janeiro le 16 mai 2020.נאָך דער באַפֿרײַונג דורך די בריטן (דעם 16טן אַפּריל 1945) איז ער דורך האָלאַנד, בעלגיע און פֿראַנקרײַך אָנגעקומען קיין איטאַליע, וווּ ער איז אַרײַן אינעם 2טן פּוילישן קאָרפּוס. ער האָט פֿאַרענדיקט דעם ליצעאום בײַ דער 3טער קאַרפּאַטן־שיצן־דיוויזיע (ARG/Juras/021), געדינט אין PKPR, און נאָך דער דעמאָביליזאַציע (דעם 31טן אָקטאָבער 1948) האָט ער געלעבט אין לאָנדאָן, דערנאָך אין בראַזיל, וווּ ער איז געשטאָרבן אין Rio de Janeiro דעם 16טן מײַ 2020.

4. Zjawiska źródłoznawcze: fałszowanie dat urodzenia4. Source-critical phenomena: falsification of birth dates4. Fenómenos de crítica de fontes: falsificação de datas de nascimento4. Quellenkundliche Phänomene: Fälschung von Geburtsdaten4. Bronkritische verschijnselen: vervalsing van geboortedata4. Phénomènes relevant de la critique des sources : falsification des dates de naissance4. קװעלן־קריטישע דערשײַנונגען: פֿעלשונג פֿון געבױרן־דאַטעס

Jednym z najciekawszych zjawisk ujawnionych przez kolekcję jest świadome fałszerstwo daty urodzenia Krzysztofa Głuchowskiego. Zachowane dokumenty zestawiają dwie daty: prawdziwą — 29 listopada 1926 (lista personalna 7 P.Uł., ARG/III/34; etykieta archiwalna, ARG/III/29; ewidencja Stalagu XI-B) — oraz odmłodzoną o dwa lata: 29 listopada 1928, wpisaną na Kennkarte wydanej 9 listopada 1943 (ARG/V/161).9One of the most interesting phenomena revealed by the collection is the deliberate falsification of Krzysztof Głuchowski’s date of birth. The surviving documents juxtapose two dates: the true one — 29 November 1926 (the personal roster of the 7th Uhlan Regiment, ARG/III/34; the archival label, ARG/III/29; the records of Stalag XI-B) — and one made two years younger: 29 November 1928, entered on the Kennkarte issued on 9 November 1943 (ARG/V/161).9Um dos fenómenos mais interessantes revelados pela coleção é a falsificação deliberada da data de nascimento de Krzysztof Głuchowski. Os documentos conservados confrontam duas datas: a verdadeira — 29 de novembro de 1926 (a lista pessoal do 7.º Regimento de Ulanos, ARG/III/34; a etiqueta de arquivo, ARG/III/29; os registos do Stalag XI-B) — e uma rejuvenescida em dois anos: 29 de novembro de 1928, inscrita na Kennkarte emitida a 9 de novembro de 1943 (ARG/V/161).9Eines der interessantesten Phänomene, die die Sammlung enthüllt, ist die bewusste Fälschung des Geburtsdatums von Krzysztof Głuchowski. Die erhaltenen Dokumente stellen zwei Daten einander gegenüber: das wahre — 29. November 1926 (die Personalliste des 7. Ulanenregiments, ARG/III/34; das Archivetikett, ARG/III/29; die Unterlagen des Stalag XI-B) — und ein um zwei Jahre verjüngtes: 29. November 1928, eingetragen auf der am 9. November 1943 ausgestellten Kennkarte (ARG/V/161).9Een van de interessantste verschijnselen die de collectie aan het licht brengt, is de bewuste vervalsing van de geboortedatum van Krzysztof Głuchowski. De bewaarde documenten stellen twee data tegenover elkaar: de ware — 29 november 1926 (de persoonslijst van het 7e Ulanenregiment, ARG/III/34; het archiefetiket, ARG/III/29; de administratie van Stalag XI-B) — en een twee jaar jonger gemaakte: 29 november 1928, genoteerd op de Kennkarte die op 9 november 1943 werd afgegeven (ARG/V/161).9L’un des phénomènes les plus intéressants révélés par la collection est la falsification délibérée de la date de naissance de Krzysztof Głuchowski. Les documents conservés confrontent deux dates : la véritable — 29 novembre 1926 (la liste nominative du 7e régiment de uhlans, ARG/III/34 ; l’étiquette d’archives, ARG/III/29 ; les registres du Stalag XI-B) — et une rajeunie de deux ans : 29 novembre 1928, inscrite sur la Kennkarte délivrée le 9 novembre 1943 (ARG/V/161).9אײנע פֿון די אינטערעסאַנטסטע דערשײַנונגען װאָס די קאָלעקציע אַנטפּלעקט איז די באַװוּסטזיניקע פֿעלשונג פֿון Krzysztof Głuchowskis געבױרן־דאַטום. די אָפּגעהיטע דאָקומענטן שטעלן אַנטקעגן צוויי דאַטעס: די אמתע — 29 נאָוועמבער 1926 (די פּערזאָנען־רשימה פֿונעם 7טן אולאַנען־רעגימענט, ARG/III/34; די אַרכיוו־עטיקעט, ARG/III/29; די רעקאָרדן פֿון Stalag XI-B) — און אַ מיט צוויי יאָר ייִנגערע: 29 נאָוועמבער 1928, פֿאַרשריבן אױף דער Kennkarte אַרויסגעגעבן דעם 9טן נאָוועמבער 1943 (ARG/V/161).9

Fałszerstwo nie było błędem urzędniczym, lecz świadomą strategią ochronną — i wbrew pozorom zaniżało, a nie zawyżało wiek. Według prawdziwej metryki Krzysztof kończył szesnaście lat w listopadzie 1942 i podlegał Arbeitseinsatz, przymusowemu poborowi na roboty, który w Generalnym Gubernatorstwie obejmował młodzież od szesnastego roku życia; odmłodzony do rocznika 1928 pozostawał na papierze czternastolatkiem — poniżej progu. Co znamienne, w niewoli wojennej, gdzie ochrona ta była już bezprzedmiotowa, w ewidencji Stalagu XI-B Krzysztof figurował już z prawdziwym rocznikiem 1926.The falsification was not a clerical error but a deliberate protective strategy — and, contrary to appearances, it lowered rather than raised his age. According to his true record Krzysztof turned sixteen in November 1942 and became liable to the Arbeitseinsatz, the compulsory labour conscription that in the General Government applied to young people from the age of sixteen; reduced to the year-class of 1928 he remained, on paper, a fourteen-year-old — below the threshold. Significantly, in wartime captivity, where this protection was no longer of any use, Krzysztof already appeared in the records of Stalag XI-B with his true year, 1926.A falsificação não foi um erro administrativo, mas uma estratégia de proteção deliberada — e, ao contrário das aparências, reduzia em vez de aumentar a sua idade. Segundo o seu registo verdadeiro, Krzysztof completava dezasseis anos em novembro de 1942 e ficava sujeito ao Arbeitseinsatz, o recrutamento obrigatório para trabalho que no Governo Geral abrangia os jovens a partir dos dezasseis anos; reduzido à classe de 1928, permanecia, no papel, um jovem de catorze anos — abaixo do limiar. Significativamente, no cativeiro de guerra, onde essa proteção já não tinha utilidade, Krzysztof figurava já nos registos do Stalag XI-B com o seu ano verdadeiro, 1926.Die Fälschung war kein Schreibfehler, sondern eine bewusste Schutzstrategie — und sie setzte sein Alter, allem Anschein zum Trotz, herab und nicht herauf. Nach seinem wahren Eintrag wurde Krzysztof im November 1942 sechzehn und unterlag dem Arbeitseinsatz, der Zwangsarbeitsverpflichtung, die im Generalgouvernement Jugendliche ab dem sechzehnten Lebensjahr betraf; auf den Jahrgang 1928 herabgesetzt, blieb er auf dem Papier ein Vierzehnjähriger — unterhalb der Schwelle. Bezeichnenderweise erschien Krzysztof in der Kriegsgefangenschaft, wo dieser Schutz nicht mehr von Nutzen war, in den Unterlagen des Stalag XI-B bereits mit seinem wahren Jahrgang 1926.De vervalsing was geen administratieve fout, maar een bewuste beschermingsstrategie — en zij verlaagde, in tegenstelling tot wat het lijkt, zijn leeftijd in plaats van die te verhogen. Volgens zijn ware gegevens werd Krzysztof in november 1942 zestien en viel hij onder de Arbeitseinsatz, de verplichte arbeidsinzet die in het Generaal-Gouvernement gold voor jongeren vanaf zestien jaar; teruggebracht tot het jaar 1928 bleef hij op papier een veertienjarige — onder de drempel. Veelzeggend is dat Krzysztof in krijgsgevangenschap, waar deze bescherming niet langer van nut was, in de administratie van Stalag XI-B reeds met zijn ware jaartal 1926 verscheen.La falsification n’était pas une erreur administrative mais une stratégie de protection délibérée — et, contrairement aux apparences, elle abaissait son âge au lieu de l’élever. Selon son acte véritable, Krzysztof atteignait seize ans en novembre 1942 et devenait soumis à l’Arbeitseinsatz, la conscription au travail obligatoire qui, dans le Gouvernement général, concernait les jeunes à partir de seize ans ; ramené à la classe de 1928, il restait, sur le papier, un garçon de quatorze ans — en deçà du seuil. De façon significative, en captivité de guerre, où cette protection n’avait plus d’utilité, Krzysztof figurait déjà dans les registres du Stalag XI-B avec son année véritable, 1926.די פֿעלשונג איז ניט געווען קײן שרײַבער־טעות נאָר אַ באַװוּסטזיניקע באַשיצנדיקע סטראַטעגיע — און, אַנטקעגן דעם אױסזען, האָט זי אַראָפּגעלאָזט, ניט אַרױפֿגעהױבן, זײַן עלטער. לױט זײַן אמתן רעקאָרד איז Krzysztof געװאָרן זעכצן אין נאָוועמבער 1942 און איז אונטערװאָרפֿן געװאָרן צום Arbeitseinsatz, דער פֿאַרפֿליכטעטער צוואַנג־אַרבעט װאָס אינעם גענעראַלגובערנעמענט האָט באַטראָפֿן יוגנט פֿון זעכצן יאָר; אַראָפּגעבראַכט צום יאָרגאַנג 1928 איז ער געבליבן, אױפֿן פּאַפּיר, אַ פֿערצן־יאָריקער — אונטערן שוועל. באַצײכנדיק, אין מלחמה־געפֿאַנגענשאַפֿט, װוּ דער דאָזיקער שוץ איז שוין ניט געווען פֿון קײן נוצן, איז Krzysztof שוין דערשינען אין די רעקאָרדן פֿון Stalag XI-B מיט זײַן אמתן יאָרגאַנג 1926.

Praktyka ta nie była odosobniona. Wśród młodocianych żołnierzy AK i jeńców fałszowanie wieku stanowiło rozpowszechnioną metodę przetrwania, stosowaną w obie strony zależnie od zagrożenia — zaniżano wiek wobec poboru na roboty, podwyższano wobec ryzyka gorszego traktowania nastoletnich jeńców. Przy apelu 18 października 1944 w Stalagu 344 Lamsdorf naliczono 550 małoletnich, choć rzeczywista liczba była zapewne wyższa, bo część skutecznie ukryła swój wiek.This practice was not isolated. Among the young soldiers of the Home Army and prisoners of war, the falsification of age was a widespread method of survival, employed in both directions depending on the threat — age was lowered against labour conscription and raised against the risk of worse treatment of teenage prisoners. At the roll-call on 18 October 1944 in Stalag 344 Lamsdorf, 550 minors were counted, though the actual number was probably higher, since some successfully concealed their age.Esta prática não era isolada. Entre os jovens soldados do Exército Nacional e os prisioneiros de guerra, a falsificação da idade era um método de sobrevivência generalizado, empregado em ambos os sentidos consoante a ameaça — reduzia-se a idade perante o recrutamento para trabalho e aumentava-se perante o risco de pior tratamento dos prisioneiros adolescentes. Na chamada de 18 de outubro de 1944 no Stalag 344 Lamsdorf contaram-se 550 menores, embora o número real fosse provavelmente mais elevado, pois alguns conseguiram ocultar a sua idade.Diese Praxis war kein Einzelfall. Unter den jungen Soldaten der Heimatarmee und den Kriegsgefangenen war die Fälschung des Alters eine verbreitete Überlebensmethode, je nach Bedrohung in beide Richtungen angewandt — das Alter wurde gegenüber der Arbeitsdienstpflicht herabgesetzt und gegenüber der Gefahr einer schlechteren Behandlung jugendlicher Gefangener heraufgesetzt. Beim Appell am 18. Oktober 1944 im Stalag 344 Lamsdorf wurden 550 Minderjährige gezählt, obwohl die tatsächliche Zahl wohl höher war, da ein Teil sein Alter erfolgreich verbarg.Deze praktijk stond niet op zichzelf. Onder de jonge soldaten van het Thuisleger en de krijgsgevangenen was het vervalsen van de leeftijd een wijdverbreide overlevingsmethode, naargelang de dreiging in beide richtingen toegepast — de leeftijd werd verlaagd tegenover de arbeidsdienstplicht en verhoogd tegenover het risico van slechtere behandeling van tienergevangenen. Bij het appèl van 18 oktober 1944 in Stalag 344 Lamsdorf werden 550 minderjarigen geteld, hoewel het werkelijke aantal vermoedelijk hoger lag, omdat sommigen hun leeftijd met succes verborgen.Cette pratique n’était pas isolée. Parmi les jeunes soldats de l’Armée de l’Intérieur et les prisonniers de guerre, la falsification de l’âge était une méthode de survie répandue, employée dans les deux sens selon la menace — on abaissait l’âge face à la conscription au travail et on le relevait face au risque d’un traitement pire des prisonniers adolescents. À l’appel du 18 octobre 1944 au Stalag 344 Lamsdorf, l’on compta 550 mineurs, bien que le nombre réel fût sans doute plus élevé, car certains parvinrent à dissimuler leur âge.די דאָזיקע פּראַקטיק איז ניט געווען אַן איינציקע. צװישן די יונגע זעלנער פֿונעם היים־אַרמיי און די קריגס־געפֿאַנגענע איז די פֿעלשונג פֿון עלטער געװען אַ פֿאַרשפּרײטע מעטאָדע פֿון איבערלעבן, אָנגעװענדט אין ביידע ריכטונגען לױטן סכּנה — מע האָט אַראָפּגעלאָזט דעם עלטער קעגן דער אַרבעט־פֿאַרפֿליכטונג און אַרױפֿגעהױבן קעגן דער סכּנה פֿון ערגערער באַהאַנדלונג פֿון יוגנטלעכע געפֿאַנגענע. בײַם אַפּעל פֿונעם 18טן אָקטאָבער 1944 אין Stalag 344 Lamsdorf האָט מען געציילט 550 מינדעריאָריקע, כאָטש דער פֿאַקטישער נומער איז מסתּמא געווען העכער, װײַל אַ טײל האָבן בהצלחה באַהאַלטן זייער עלטער.

Kolekcja pozwala prześledzić powojenny ślad tego zjawiska: rozbieżności w danych osobowych z lat okupacji powracały w dokumentach demobilizacyjnych Polskich Sił Zbrojnych i PKPR oraz w korespondencji emigracyjnej 1946–1949 dotyczącej weryfikacji i „zagubionych” dokumentów (por. list z Paryża, ARG/Juraś/045).The collection makes it possible to trace the post-war afterlife of this phenomenon: discrepancies in personal data from the occupation years recurred in the demobilization documents of the Polish Armed Forces and the PKPR, and in the emigration correspondence of 1946–1949 concerning verification and «lost» documents (cf. the letter from Paris, ARG/Juraś/045).A coleção permite acompanhar o rasto deste fenómeno no pós-guerra: as discrepâncias nos dados pessoais dos anos de ocupação reapareciam nos documentos de desmobilização das Forças Armadas Polacas e do PKPR, e na correspondência da emigração de 1946–1949 relativa à verificação e aos «documentos perdidos» (cf. a carta de Paris, ARG/Juraś/045).Die Sammlung erlaubt es, das Nachleben dieses Phänomens in der Nachkriegszeit zu verfolgen: Widersprüche in den Personaldaten aus den Besatzungsjahren kehrten in den Demobilisierungsdokumenten der Polnischen Streitkräfte und des PKPR wieder sowie in der Emigrationskorrespondenz von 1946–1949 betreffend die Verifizierung und «verlorene» Dokumente (vgl. den Brief aus Paris, ARG/Juraś/045).De collectie maakt het mogelijk de naoorlogse nasleep van dit verschijnsel te volgen: discrepanties in de persoonsgegevens uit de bezettingsjaren keerden terug in de demobilisatiedocumenten van de Poolse Strijdkrachten en het PKPR, en in de emigratiecorrespondentie van 1946–1949 betreffende de verificatie en «verloren» documenten (vgl. de brief uit Parijs, ARG/Juraś/045).La collection permet de suivre la survivance de ce phénomène après la guerre : les divergences dans les données personnelles des années d’occupation réapparaissaient dans les documents de démobilisation des Forces armées polonaises et du PKPR, ainsi que dans la correspondance d’émigration de 1946–1949 relative à la vérification et aux «documents perdus» (cf. la lettre de Paris, ARG/Juraś/045).די קאָלעקציע דערמעגלעכט נאָכצופֿאָלגן דעם נאָך־מלחמהדיקן שפּור פֿון דער דאָזיקער דערשײַנונג: סתּירות אין די פּערזענלעכע דאַטן פֿון די אָקופּאַציע־יאָרן זײַנען צוריקגעקומען אין די דעמאָביליזאַציע־דאָקומענטן פֿון די פּױלישע באַװאָפֿנטע קרעפֿטן און PKPR, און אין דער עמיגראַציע־קאָרעספּאָנדענץ פֿון 1946–1949 װעגן דער װערפֿיקאַציע און «פֿאַרלױרענע» דאָקומענטן (פֿאַרגלײַך דעם בריװ פֿון Paris, ARG/Juraś/045).

5. Kolekcja ARG a zbiory instytucjonalne5. The ARG collection and institutional holdings5. A coleção ARG e os acervos institucionais5. Die ARG-Sammlung und institutionelle Bestände5. De ARG-collectie en institutionele collecties5. La collection ARG et les fonds institutionnels5. די ARG־זאַמלונג און אינסטיטוציאָנעלע בעסטאַנדן

Wartość kolekcji ARG wzrasta znacząco w zestawieniu z zasobami instytucji archiwalnych. Przeprowadzona kwerenda pozwoliła zidentyfikować następujące zbiory komplementarne:The value of the ARG collection increases significantly when set against the holdings of archival institutions. The survey carried out made it possible to identify the following complementary collections:O valor da coleção ARG aumenta significativamente quando comparado com os acervos de instituições arquivísticas. A pesquisa realizada permitiu identificar os seguintes acervos complementares:Der Wert der ARG-Sammlung steigt erheblich im Vergleich mit den Beständen archivischer Institutionen. Die durchgeführte Recherche ermöglichte es, die folgenden komplementären Bestände zu identifizieren:De waarde van de ARG-collectie neemt aanzienlijk toe in vergelijking met de bestanden van archiefinstellingen. Het uitgevoerde onderzoek maakte het mogelijk de volgende complementaire collecties te identificeren:La valeur de la collection ARG augmente considérablement lorsqu'on la met en regard des fonds des institutions d'archives. La recherche menée a permis d'identifier les fonds complémentaires suivants :דער ווערט פֿון דער ARG־קאָלעקציע וואַקסט באַדײַטנדיק אין פֿאַרגלײַך מיט די באַשטאַנדן פֿון אַרכיוו־אינסטיטוציעס. די דורכגעפֿירטע פֿאָרשונג האָט דערמעגלעכט צו אידענטיפֿיצירן די פֿאָלגנדיקע קאָמפּלעמענטאַרע זאַמלונגען:

5.1. Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie5.1. The Józef Piłsudski Institute in London5.1. O Instituto Józef Piłsudski em Londres5.1. Das Józef-Piłsudski-Institut in London5.1. Het Józef Piłsudski-instituut in Londen5.1. L'Institut Józef Piłsudski à Londres5.1. דער Józef Piłsudski אינסטיטוט אין לאָנדאָן

Zespół nr 70: Archiwum Janusza Głuchowskiego — dokumenty osobiste (1916–1964), korespondencja z Kołem Generałów (1948–1963), raporty sztabowe (1940–1945), materiały emigracyjne (1946–1961). Zespół ten jest lustrzanym odbiciem kolekcji ARG — te same osoby, ten sam okres, widziane z perspektywy generała, nie jego rodziny.10Fonds no. 70: The Archive of Janusz Głuchowski — personal documents (1916–1964), correspondence with the Circle of Generals (1948–1963), staff reports (1940–1945), emigration materials (1946–1961). This fonds is a mirror reflection of the ARG collection — the same persons, the same period, seen from the general's perspective, not that of his family.10Fundo n.º 70: O Arquivo de Janusz Głuchowski — documentos pessoais (1916–1964), correspondência com o Círculo dos Generais (1948–1963), relatórios de estado-maior (1940–1945), materiais de emigração (1946–1961). Este fundo é um reflexo espelhado da coleção ARG — as mesmas pessoas, o mesmo período, vistos da perspetiva do general, e não da sua família.10Bestand Nr. 70: Das Archiv von Janusz Głuchowski — persönliche Dokumente (1916–1964), Korrespondenz mit dem Kreis der Generäle (1948–1963), Stabsberichte (1940–1945), Emigrationsmaterialien (1946–1961). Dieser Bestand ist ein Spiegelbild der ARG-Sammlung — dieselben Personen, derselbe Zeitraum, gesehen aus der Perspektive des Generals, nicht der seiner Familie.10Fonds nr. 70: Het Archief van Janusz Głuchowski — persoonlijke documenten (1916–1964), correspondentie met de Kring van Generaals (1948–1963), stafrapporten (1940–1945), emigratiematerialen (1946–1961). Dit fonds is een spiegelbeeld van de ARG-collectie — dezelfde personen, dezelfde periode, gezien vanuit het perspectief van de generaal, niet dat van zijn familie.10Fonds n° 70 : Les Archives de Janusz Głuchowski — documents personnels (1916–1964), correspondance avec le Cercle des Généraux (1948–1963), rapports d'état-major (1940–1945), matériaux d'émigration (1946–1961). Ce fonds est un reflet en miroir de la collection ARG — les mêmes personnes, la même période, vues du point de vue du général, et non de celui de sa famille.10בעסטאַנד נומ. 70: דאָס אַרכיװ פֿון Janusz Głuchowski — פּערזענלעכע דאָקומענטן (1916–1964), קאָרעספּאָנדענץ מיטן קרײַז פֿון גענעראַלן (1948–1963), שטאַב־באַריכטן (1940–1945), עמיגראַציע־מאַטעריאַלן (1946–1961). דער דאָזיקער בעסטאַנד איז אַ שפּיגל־אָפּשפּיגלונג פֿון דער ARG זאַמלונג — די זעלבע פּערזאָנען, דער זעלבער פּעריאָד, געזען פֿונעם פּערספּעקטיװ פֿונעם גענעראַל, ניט פֿון זײַן משפּחה.10

Zespół nr 154, wpis #314: dodatkowe dokumenty Janusza Juliana Głuchowskiego (1888–1964), obejmujące materiały z lat 1921–1964.Fonds no. 154, entry #314: additional documents of Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), comprising materials from the years 1921–1964.Fundo n.º 154, registo #314: documentos adicionais de Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), abrangendo materiais dos anos 1921–1964.Bestand Nr. 154, Eintrag #314: zusätzliche Dokumente von Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), umfassend Materialien aus den Jahren 1921–1964.Fonds nr. 154, inschrijving #314: aanvullende documenten van Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), omvattende materialen uit de jaren 1921–1964.Fonds n° 154, entrée #314 : documents supplémentaires de Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), comprenant des matériaux des années 1921–1964.בעסטאַנד נומ. 154, אײַנשרײַב #314: צוזעצלעכע דאָקומענטן פֿון Janusz Julian Głuchowski (1888–1964), נעמענדיק אַרײַן מאַטעריאַלן פֿון די יאָרן 1921–1964.

5.2. Muzeum Powstania Warszawskiego5.2. The Warsaw Rising Museum5.2. O Museu da Insurreição de Varsóvia5.2. Das Museum des Warschauer Aufstands5.2. Het Museum van de Opstand van Warschau5.2. Le Musée de l'Insurrection de Varsovie5.2. דער מוזײ פֿונעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד

Archiwum Historii Mówionej, sygn. 1889: wielogodzinna relacja Krzysztofa Głuchowskiego nagrana 31 lipca 2009 roku — w przededniu 65. rocznicy Powstania. Transkrypcja dostępna online.11 Jest to jedyne znane nagranie głosu członka rodziny Głuchowskich.Oral History Archive, ref. 1889: a multi-hour account by Krzysztof Głuchowski recorded on 31 July 2009 — on the eve of the 65th anniversary of the Uprising. The transcript is available online.11 It is the only known recording of the voice of a member of the Głuchowski family.Arquivo de História Oral, ref. 1889: um relato de várias horas de Krzysztof Głuchowski gravado a 31 de julho de 2009 — na véspera do 65.º aniversário da Insurreição. A transcrição está disponível online.11 É a única gravação conhecida da voz de um membro da família Głuchowski.Archiv für Oral History, Sign. 1889: ein mehrstündiger Bericht von Krzysztof Głuchowski, aufgenommen am 31. Juli 2009 — am Vorabend des 65. Jahrestags des Aufstands. Die Transkription ist online verfügbar.11 Es ist die einzige bekannte Aufnahme der Stimme eines Mitglieds der Familie Głuchowski.Archief voor Mondelinge Geschiedenis, ref. 1889: een meerdere uren durend verslag van Krzysztof Głuchowski, opgenomen op 31 juli 2009 — aan de vooravond van de 65e verjaardag van de Opstand. De transcriptie is online beschikbaar.11 Het is de enige bekende opname van de stem van een lid van de familie Głuchowski.Archives d'Histoire orale, réf. 1889 : un témoignage de plusieurs heures de Krzysztof Głuchowski enregistré le 31 juillet 2009 — à la veille du 65e anniversaire de l'Insurrection. La transcription est disponible en ligne.11 C'est le seul enregistrement connu de la voix d'un membre de la famille Głuchowski.אַרכיװ פֿאַר מינדלעכער געשיכטע, סיגנ. 1889: אַ פֿיל־שעהיקער באַריכט פֿון Krzysztof Głuchowski פֿאַרשריבן דעם 31טן יולי 2009 — ערבֿ דעם 65טן יאָרטאָג פֿונעם אױפֿשטאַנד. די טראַנסקריפּציע איז צוטריטלעך אָנלײַן.11 עס איז די אײנציקע באַקאַנטע פֿאַרצײכענונג פֿון דעם קול פֿון אַ מיטגליד פֿון דער Głuchowski משפּחה.

Biogramy powstańcze: baza 1944.pl zawiera wpisy dla sześciu osób o nazwisku Głuchowski: Krzysztofa (14205), Stanisława (14209), Wandy (14197), Lecha (14206), Włodzimierza (14213) i Jerzego (14203).Insurgent biographical notes: the 1944.pl database contains entries for six persons by the name of Głuchowski: Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) and Jerzy (14203).Notas biográficas de insurgentes: a base de dados 1944.pl contém registos de seis pessoas com o apelido Głuchowski: Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) e Jerzy (14203).Aufständischen-Biogramme: die Datenbank 1944.pl enthält Einträge für sechs Personen mit dem Namen Głuchowski: Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) und Jerzy (14203).Opstandelingenbiografieën: de database 1944.pl bevat vermeldingen voor zes personen met de naam Głuchowski: Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) en Jerzy (14203).Notices biographiques d'insurgés : la base de données 1944.pl contient des entrées pour six personnes du nom de Głuchowski : Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) et Jerzy (14203).אױפֿשטענדלער־ביאָגראַמען: די דאַטן־באַזע 1944.pl אַנטהאַלט אײַנשרײַבן פֿאַר זעקס פּערזאָנען מיטן נאָמען Głuchowski: Krzysztof (14205), Stanisław (14209), Wanda (14197), Lech (14206), Włodzimierz (14213) און Jerzy (14203).

5.3. Instytut Pamięci Narodowej5.3. The Institute of National Remembrance5.3. O Instituto da Memória Nacional5.3. Das Institut für Nationales Gedenken5.3. Het Instituut voor Nationale Herinnering5.3. L'Institut de la Mémoire nationale5.3. דער אינסטיטוט פֿון נאַציאָנאַלן זכּרון

Biogram Janusza Głuchowskiego w serii "100 Bohaterów na 100-lecie Niepodległości" stanowi podstawowe źródło do weryfikacji chronologii kariery wojskowej generała.12The biographical note of Janusz Głuchowski in the series «100 Heroes for the Centenary of Independence» constitutes a basic source for verifying the chronology of the general's military career.12A nota biográfica de Janusz Głuchowski na série «100 Heróis para o Centenário da Independência» constitui uma fonte fundamental para verificar a cronologia da carreira militar do general.12Das Biogramm von Janusz Głuchowski in der Reihe «100 Helden zum 100-jährigen Jubiläum der Unabhängigkeit» bildet eine grundlegende Quelle zur Überprüfung der Chronologie der militärischen Laufbahn des Generals.12De biografie van Janusz Głuchowski in de reeks «100 Helden voor het Eeuwfeest van de Onafhankelijkheid» vormt een basisbron voor het verifiëren van de chronologie van de militaire loopbaan van de generaal.12La notice biographique de Janusz Głuchowski dans la série «100 Héros pour le Centenaire de l'Indépendance» constitue une source fondamentale pour vérifier la chronologie de la carrière militaire du général.12דער ביאָגראַם פֿון Janusz Głuchowski אין דער סעריע «100 העלדן צום 100־יאָריקן יוביליי פֿון אומאָפּהענגיקײט» בילדט אַ גרונט־קװעלע צו פֿאַריפֿיצירן די כראָנאָלאָגיע פֿון דער מיליטערישער קאַריערע פֿונעם גענעראַל.12

5.4. Potencjał badawczy5.4. Research potential5.4. Potencial de investigação5.4. Forschungspotenzial5.4. Onderzoekspotentieel5.4. Potentiel de recherche5.4. פֿאָרש־פּאָטענציאַל

Porównanie kolekcji ARG z Zespołem 70 Instytutu Piłsudskiego pozwoliłoby na:A comparison of the ARG collection with Fonds 70 of the Pilsudski Institute would make it possible to:Uma comparação da coleção ARG com o Fundo 70 do Instituto Pilsudski permitiria:Ein Vergleich der ARG-Sammlung mit dem Bestand 70 des Pilsudski-Instituts würde Folgendes ermöglichen:Een vergelijking van de ARG-collectie met Bestand 70 van het Pilsudski-Instituut zou het mogelijk maken om:Une comparaison de la collection ARG avec le Fonds 70 de l'Institut Pilsudski permettrait de :אַ פֿאַרגלײַך פֿון דער ARG-קאָלעקציע מיטן פֿאָנד 70 פֿונעם Pilsudski-אינסטיטוט וואָלט דערמעגלעכט:

• Identyfikację osób na fotografiach z kolekcji ARG na podstawie korespondencji JanuszaIdentification of persons in photographs from the ARG collection on the basis of Janusz's correspondenceA identificação de pessoas nas fotografias da coleção ARG com base na correspondência de JanuszDie Identifizierung von Personen auf Fotografien aus der ARG-Sammlung anhand der Korrespondenz von JanuszDe identificatie van personen op foto's uit de ARG-collectie op basis van de correspondentie van JanuszL'identification des personnes sur les photographies de la collection ARG à partir de la correspondance de Januszדי אידענטיפֿיקאַציע פֿון פּערזאָנען אױף פֿאָטאָגראַפֿיעס פֿון דער ARG־זאַמלונג אױפֿן סמך פֿון Janusz'ס קאָרעספּאָנדענץ
• Ustalenie okoliczności powstania poszczególnych dokumentówThe establishment of the circumstances of the creation of individual documentsA determinação das circunstâncias da criação de documentos individuaisDie Feststellung der Entstehungsumstände einzelner DokumenteHet vaststellen van de omstandigheden waaronder afzonderlijke documenten zijn ontstaanL'établissement des circonstances de la création de documents individuelsדאָס פֿעסטשטעלן די אומשטענדן פֿון דער אַנטשטײונג פֿון אײנצלנע דאָקומענטן
• Rekonstrukcję sieci społecznej emigracji polskiej w LondynieThe reconstruction of the social network of the Polish emigration in LondonA reconstrução da rede social da emigração polaca em LondresDie Rekonstruktion des sozialen Netzwerks der polnischen Emigration in LondonDe reconstructie van het sociale netwerk van de Poolse emigratie in LondenLa reconstruction du réseau social de l'émigration polonaise à Londresדי רעקאָנסטרוקציע פֿונעם געזעלשאַפֿטלעכן נעץ פֿון דער פּױלישער עמיגראַציע אין לאָנדאָן
• Określenie roli Janusza Głuchowskiego w organizacji Instytutu PiłsudskiegoThe determination of the role of Janusz Głuchowski in the organization of the Piłsudski InstituteA determinação do papel de Janusz Głuchowski na organização do Instituto PiłsudskiDie Bestimmung der Rolle von Janusz Głuchowski bei der Organisation des Piłsudski-InstitutsHet bepalen van de rol van Janusz Głuchowski bij de organisatie van het Piłsudski-instituutLa détermination du rôle de Janusz Głuchowski dans l'organisation de l'Institut Piłsudskiדאָס באַשטימען די ראָלע פֿון Janusz Głuchowski אין דער אָרגאַניזאַציע פֿונעם Piłsudski אינסטיטוט

6. Znaczenie kolekcji dla historiografii6. The significance of the collection for historiography6. A importância da coleção para a historiografia6. Die Bedeutung der Sammlung für die Historiografie6. De betekenis van de collectie voor de geschiedschrijving6. L'importance de la collection pour l'historiographie6. די װיכטיקײט פֿון דער זאַמלונג פֿאַר דער היסטאָריאָגראַפֿיע

6.1. Mikrohistoria Powstania Warszawskiego6.1. A microhistory of the Warsaw Uprising6.1. Uma micro-história da Insurreição de Varsóvia6.1. Eine Mikrogeschichte des Warschauer Aufstands6.1. Een microgeschiedenis van de Opstand van Warschau6.1. Une micro-histoire de l'Insurrection de Varsovie6.1. אַ מיקראָ־געשיכטע פֿונעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד

Kolekcja ARG jest jednym z nielicznych znanych zbiorów dokumentujących udział pięciu członków jednej rodziny w Powstaniu Warszawskim. Każdy z nich walczył w innej formacji i innej dzielnicy:The ARG collection is one of the few known collections documenting the participation of five members of one family in the Warsaw Uprising. Each of them fought in a different formation and a different district:A coleção ARG é uma das poucas coleções conhecidas que documentam a participação de cinco membros de uma só família na Insurreição de Varsóvia. Cada um deles lutou numa formação diferente e num bairro diferente:Die ARG-Sammlung ist eine der wenigen bekannten Sammlungen, die die Teilnahme von fünf Mitgliedern einer Familie am Warschauer Aufstand dokumentieren. Jeder von ihnen kämpfte in einer anderen Formation und einem anderen Stadtteil:De ARG-collectie is een van de weinige bekende collecties die de deelname van vijf leden van één familie aan de Opstand van Warschau documenteren. Elk van hen vocht in een andere formatie en een andere wijk:La collection ARG est l'une des rares collections connues documentant la participation de cinq membres d'une même famille à l'Insurrection de Varsovie. Chacun d'eux combattit dans une formation différente et un quartier différent :די ARG זאַמלונג איז אײנע פֿון די װײניק באַקאַנטע זאַמלונגען װאָס דאָקומענטירן דעם אָנטײל פֿון פֿינף מיטגלידער פֿון אײן משפּחה אינעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד. יעדער פֿון זײ האָט געקעמפֿט אין אַן אַנדער פֿאָרמאַציע און אַן אַנדער ראַיאָן:

Taka konstelacja pozwala na rekonstrukcję Powstania z pięciu jednoczesnych perspektyw — zjawisko rzadko spotykane w historiografii.Such a constellation makes it possible to reconstruct the Uprising from five simultaneous perspectives — a phenomenon rarely encountered in historiography.Tal constelação permite reconstruir o Levante a partir de cinco perspectivas simultâneas — um fenômeno raramente encontrado na historiografia.Eine solche Konstellation ermöglicht die Rekonstruktion des Aufstands aus fünf gleichzeitigen Perspektiven — ein Phänomen, das in der Geschichtsschreibung selten anzutreffen ist.Een dergelijke constellatie maakt het mogelijk de Opstand vanuit vijf gelijktijdige perspectieven te reconstrueren — een verschijnsel dat in de geschiedschrijving zelden voorkomt.Une telle constellation permet de reconstituer l'Insurrection à partir de cinq perspectives simultanées — un phénomène rarement rencontré dans l'historiographie.אַזאַ קאָנסטעלאַציע דערמעגלעכט צו רעקאָנסטרוירן דעם אויפֿשטאַנד פֿון פֿינף גלײַכצײַטיקע פּערספּעקטיוון — אַ דערשײַנונג וואָס מע טרעפֿט זעלטן אין דער היסטאָריאָגראַפֿיע.

6.2. Ciągłość biograficzna 1914–20206.2. Biographical continuity 1914–20206.2. Continuidade biográfica 1914–20206.2. Biografische Kontinuität 1914–20206.2. Biografische continuïteit 1914–20206.2. Continuité biographique 1914–20206.2. ביאָגראַפֿישע קאָנטינויִטעט 1914–2020

Kolekcja ogarnia ponad sto lat polskiej historii w jednej linii rodzinnej: od Siódemki Beliny (1914) przez Kancelarię Prezydenta (1921–1939), konspirację (1941–1944), Powstanie (1944), niewolę (1944–1945), emigrację (1945–2020) i wreszcie — pamięć (biogramy, wystawy w Rio, relacja AHM 2009). Jest to pełny cykl życia polskiej rodziny XX wieku.The collection embraces more than a hundred years of Polish history in a single family line: from Belina's Seven (1914) through the President's Chancellery (1921–1939), the underground (1941–1944), the Uprising (1944), captivity (1944–1945), emigration (1945–2020) and finally — memory (biographical notes, exhibitions in Rio, the AHM account of 2009). It is a full life cycle of a Polish family of the twentieth century.A coleção abrange mais de cem anos de história polaca numa única linha familiar: desde Os Sete de Belina (1914), passando pela Chancelaria do Presidente (1921–1939), a clandestinidade (1941–1944), a Insurreição (1944), o cativeiro (1944–1945), a emigração (1945–2020) e, por fim — a memória (notas biográficas, exposições no Rio, o relato do AHM de 2009). É um ciclo de vida completo de uma família polaca do século XX.Die Sammlung umfasst mehr als hundert Jahre polnischer Geschichte in einer einzigen Familienlinie: von Belinas Sieben (1914) über die Kanzlei des Präsidenten (1921–1939), den Untergrund (1941–1944), den Aufstand (1944), die Gefangenschaft (1944–1945), die Emigration (1945–2020) und schließlich — die Erinnerung (Biogramme, Ausstellungen in Rio, der AHM-Bericht von 2009). Es ist ein vollständiger Lebenszyklus einer polnischen Familie des 20. Jahrhunderts.De collectie omspant meer dan honderd jaar Poolse geschiedenis in één familielijn: van Belina's Zeven (1914), via de Kanselarij van de President (1921–1939), de ondergrondse (1941–1944), de Opstand (1944), de gevangenschap (1944–1945), de emigratie (1945–2020) en ten slotte — de herinnering (biografieën, tentoonstellingen in Rio, het AHM-verslag van 2009). Het is een volledige levenscyclus van een Poolse familie van de twintigste eeuw.La collection embrasse plus de cent ans d'histoire polonaise dans une seule lignée familiale : des Sept de Belina (1914) en passant par la Chancellerie du Président (1921–1939), la clandestinité (1941–1944), l'Insurrection (1944), la captivité (1944–1945), l'émigration (1945–2020) et enfin — la mémoire (notices biographiques, expositions à Rio, le témoignage AHM de 2009). C'est un cycle de vie complet d'une famille polonaise du XXe siècle.די זאַמלונג נעמט אַרום מער װי הונדערט יאָר פּױלישע געשיכטע אין אײן משפּחה־ליניע: פֿון Belina'ס זיבן (1914) דורך דער קאַנצעלאַריע פֿונעם פּרעזידענט (1921–1939), דעם אונטערערד (1941–1944), דעם אױפֿשטאַנד (1944), דער געפֿאַנגענשאַפֿט (1944–1945), דער עמיגראַציע (1945–2020) און צום סוף — דעם זכּרון (ביאָגראַמען, אױסשטעלונגען אין Rio, דער AHM באַריכט פֿון 2009). עס איז אַ פֿולער לעבנס־ציקל פֿון אַ פּױלישער משפּחה פֿונעם 20טן יאָרהונדערט.

6.3. Kobiety w Kedywie: źródło do historii DYSK6.3. Women in the Kedyw: a source for the history of DYSK6.3. As mulheres no Kedyw: uma fonte para a história do DYSK6.3. Frauen im Kedyw: eine Quelle zur Geschichte des DYSK6.3. Vrouwen in de Kedyw: een bron voor de geschiedenis van DYSK6.3. Les femmes dans le Kedyw : une source pour l'histoire du DYSK6.3. פֿרױען אינעם Kedyw: אַ קװעל פֿאַר דער געשיכטע פֿון DYSK

Dokumenty i relacje dotyczące Wandy Głuchowskiej stanowią ważny przyczynek do słabo dotąd zbadanej historii oddziału DYSK — jedynego kobiecego oddziału specjalnego Kedywu. Jej udział w Akcji Wilanów, opisany z perspektywy syna-świadka, jest jedynym znanym świadectwem tej operacji z poziomu rodziny uczestniczki.The documents and accounts concerning Wanda Gluchowska constitute an important contribution to the hitherto little-studied history of the DYSK unit — the only women's special unit of the Kedyw. Her participation in Operation Wilanow, described from the perspective of her son as a witness, is the only known testimony of that operation from within the family of a participant.Os documentos e relatos referentes a Wanda Gluchowska constituem uma contribuição importante para a história até agora pouco estudada da unidade DYSK — a única unidade especial feminina do Kedyw. Sua participação na Operação Wilanow, descrita da perspectiva do filho-testemunha, é o único testemunho conhecido dessa operação no âmbito da família de uma participante.Die Dokumente und Berichte zu Wanda Gluchowska sind ein wichtiger Beitrag zur bislang wenig erforschten Geschichte der Einheit DYSK — der einzigen Frauen-Sondereinheit des Kedyw. Ihre Teilnahme an der Aktion Wilanow, geschildert aus der Perspektive des Sohnes als Zeugen, ist das einzige bekannte Zeugnis dieser Operation aus der Familie einer Teilnehmerin.De documenten en verslagen over Wanda Gluchowska vormen een belangrijke bijdrage aan de tot dusver weinig onderzochte geschiedenis van de eenheid DYSK — de enige speciale vrouweneenheid van de Kedyw. Haar deelname aan de Actie Wilanow, beschreven vanuit het perspectief van haar zoon als getuige, is het enige bekende getuigenis van deze operatie vanuit de familie van een deelneemster.Les documents et témoignages concernant Wanda Gluchowska constituent une contribution importante à l'histoire jusqu'ici peu étudiée de l'unité DYSK — la seule unité spéciale féminine du Kedyw. Sa participation à l'opération Wilanow, décrite du point de vue de son fils témoin, est le seul témoignage connu de cette opération au niveau de la famille d'une participante.די דאָקומענטן און עדותן וועגן Wanda Gluchowska זײַנען אַ וויכטיקער בײַטראָג צו דער ביז איצט ווייניק־געפֿאָרשטער געשיכטע פֿון דער איינהייט DYSK — דער איינציקער פֿרויען־ספּעציאַל־איינהייט פֿונעם Kedyw. איר באַטייליקונג אין דער אַקציע Wilanow, באַשריבן פֿון דער פּערספּעקטיוו פֿונעם זון ווי אַן עדות, איז דאָס איינציקע באַקאַנטע צײַגעניש פֿון דער דאָזיקער אָפּעראַציע פֿון דער משפּחה פֿון אַ באַטייליקטער.

6.4. Chłopcy-powstańcy: zjawisko demograficzne6.4. Boy insurgents: a demographic phenomenon6.4. Rapazes insurgentes: um fenómeno demográfico6.4. Jungen als Aufständische: ein demografisches Phänomen6.4. Jongens-opstandelingen: een demografisch verschijnsel6.4. Les garçons insurgés : un phénomène démographique6.4. ייִנגלעך־אױפֿשטענדלער: אַ דעמאָגראַפֿישע דערשײַנונג

Krzysztof Głuchowski należał do grupy ponad 1100 chłopców w wieku 11–18 lat walczących w Powstaniu. Jego dokumenty — w szczególności sfałszowane daty urodzenia — są materialnym dowodem na strategie przetrwania stosowane przez młodocianych żołnierzy. W Stalagu XI-B Fallingbostel, gdzie trafił Krzysztof, przebywał również czternastoletni Jerzy Bartnik ps. "Magik" — najmłodszy kawaler Virtuti Militari w historii.13Krzysztof Głuchowski belonged to the group of more than 1,100 boys aged 11–18 who fought in the Uprising. His documents — in particular the falsified dates of birth — are material evidence of the survival strategies employed by adolescent soldiers. In Stalag XI-B Fallingbostel, where Krzysztof ended up, there was also the fourteen-year-old Jerzy Bartnik, codename «Magik» — the youngest knight of the Virtuti Militari in history.13Krzysztof Głuchowski pertencia ao grupo de mais de 1100 rapazes com idades entre 11–18 anos que lutaram na Insurreição. Os seus documentos — em particular as datas de nascimento falsificadas — são prova material das estratégias de sobrevivência empregadas pelos jovens soldados. No Stalag XI-B Fallingbostel, onde Krzysztof foi parar, encontrava-se também o jovem de catorze anos Jerzy Bartnik, codinome «Magik» — o mais jovem cavaleiro da Virtuti Militari da história.13Krzysztof Głuchowski gehörte zur Gruppe von mehr als 1.100 Jungen im Alter von 11–18 Jahren, die im Aufstand kämpften. Seine Dokumente — insbesondere die gefälschten Geburtsdaten — sind ein materieller Beweis für die Überlebensstrategien jugendlicher Soldaten. Im Stalag XI-B Fallingbostel, wohin Krzysztof geriet, befand sich auch der vierzehnjährige Jerzy Bartnik, Deckname «Magik» — der jüngste Ritter des Virtuti Militari der Geschichte.13Krzysztof Głuchowski behoorde tot de groep van meer dan 1100 jongens van 11–18 jaar die in de Opstand vochten. Zijn documenten — in het bijzonder de vervalste geboortedata — zijn materieel bewijs van de overlevingsstrategieën die door jeugdige soldaten werden toegepast. In Stalag XI-B Fallingbostel, waar Krzysztof terechtkwam, verbleef ook de veertienjarige Jerzy Bartnik, schuilnaam «Magik» — de jongste ridder van de Virtuti Militari in de geschiedenis.13Krzysztof Głuchowski appartenait au groupe de plus de 1100 garçons âgés de 11–18 ans qui combattirent dans l'Insurrection. Ses documents — en particulier les dates de naissance falsifiées — sont une preuve matérielle des stratégies de survie employées par les soldats adolescents. Au Stalag XI-B Fallingbostel, où Krzysztof aboutit, se trouvait également Jerzy Bartnik, âgé de quatorze ans, nom de code «Magik» — le plus jeune chevalier de la Virtuti Militari de l'histoire.13Krzysztof Głuchowski האָט געהערט צו דער גרופּע פֿון מער װי 1100 ייִנגלעך אין עלטער פֿון 11–18 װאָס האָבן געקעמפֿט אינעם אױפֿשטאַנד. זײַנע דאָקומענטן — בפֿרט די געפֿעלשטע געבױרן־דאַטעס — זײַנען אַ מאַטעריעלער באַװײַז פֿון די בלײַבן־בײַם־לעבן סטראַטעגיעס אָנגעװענדט דורך יוגנטלעכע זעלנער. אינעם Stalag XI-B Fallingbostel, װוּ Krzysztof איז אַהינגעקומען, האָט זיך אױך געפֿונען דער פֿערצן־יעריקער Jerzy Bartnik, דעקנאָמען «Magik» — דער ייִנגסטער ריטער פֿון דער Virtuti Militari אין דער געשיכטע.13

7. Wnioski i rekomendacje badawcze7. Conclusions and research recommendations7. Conclusões e recomendações de investigação7. Schlussfolgerungen und Forschungsempfehlungen7. Conclusies en onderzoeksaanbevelingen7. Conclusions et recommandations de recherche7. אױספֿירן און פֿאָרש־רעקאָמענדאַציעס

Kolekcja Archiwum Rodziny Głuchowskich (ARG) stanowi zbiór o wyjątkowej wartości źródłowej, spełniający kryteria integralności (dokumenty jednej rodziny w jednym zbiorze), autentyczności (pieczęcie, podpisy, kontekst historyczny potwierdzony przez źródła instytucjonalne) i unikalności (jedyny znany zbiór dokumentujący pięć osób z jednej rodziny w Powstaniu).The Głuchowski Family Archive (ARG) collection constitutes a holding of exceptional source value, meeting the criteria of integrity (documents of one family in one collection), authenticity (seals, signatures, historical context confirmed by institutional sources) and uniqueness (the only known collection documenting five members of one family in the Uprising).A coleção do Arquivo da Família Głuchowski (ARG) constitui um acervo de excecional valor de fonte, cumprindo os critérios de integridade (documentos de uma só família num só acervo), autenticidade (selos, assinaturas, contexto histórico confirmado por fontes institucionais) e unicidade (o único acervo conhecido que documenta cinco membros de uma só família na Insurreição).Die Sammlung des Archivs der Familie Głuchowski (ARG) bildet einen Bestand von außergewöhnlichem Quellenwert, der die Kriterien der Integrität (Dokumente einer Familie in einer Sammlung), der Authentizität (Siegel, Unterschriften, durch institutionelle Quellen bestätigter historischer Kontext) und der Einzigartigkeit (die einzige bekannte Sammlung, die fünf Mitglieder einer Familie im Aufstand dokumentiert) erfüllt.De collectie van het Archief van de familie Głuchowski (ARG) vormt een verzameling van uitzonderlijke bronwaarde, die voldoet aan de criteria van integriteit (documenten van één familie in één collectie), authenticiteit (zegels, handtekeningen, door institutionele bronnen bevestigde historische context) en uniciteit (de enige bekende collectie die vijf leden van één familie in de Opstand documenteert).La collection des Archives de la famille Głuchowski (ARG) constitue un fonds d'une valeur de source exceptionnelle, répondant aux critères d'intégrité (documents d'une même famille dans un même fonds), d'authenticité (sceaux, signatures, contexte historique confirmé par des sources institutionnelles) et d'unicité (le seul fonds connu documentant cinq membres d'une même famille dans l'Insurrection).די זאַמלונג פֿונעם אַרכיװ פֿון דער Głuchowski משפּחה (ARG) בילדט אַ בעסטאַנד פֿון אױסערגעװײנלעכן קװעלן־װערט, װאָס דערפֿילט די קריטעריעס פֿון אינטעגריטעט (דאָקומענטן פֿון אײן משפּחה אין אײן זאַמלונג), אױטענטישקײט (חותמות, אונטערשריפֿטן, היסטאָרישער קאָנטעקסט באַשטעטיקט דורך אינסטיטוציאָנעלע קװעלן) און אײנציקאַרטיקײט (די אײנציקע באַקאַנטע זאַמלונג װאָס דאָקומענטירט פֿינף מיטגלידער פֿון אײן משפּחה אינעם אױפֿשטאַנד).

Rekomendacje:Recommendations:Recomendações:Empfehlungen:Aanbevelingen:Recommandations :רעקאָמענדאַציעס:

1. Digitalizacja i konserwacja: Kolekcja wymaga profesjonalnej digitalizacji w standardach IIIF oraz konserwatorskiej oceny stanu dokumentów papierowych.1. Digitization and conservation: The collection requires professional digitization in IIIF standards as well as a conservator's assessment of the condition of the paper documents.1. Digitalização e conservação: A coleção requer uma digitalização profissional nos padrões IIIF, bem como uma avaliação de conservação do estado dos documentos em papel.1. Digitalisierung und Konservierung: Die Sammlung erfordert eine professionelle Digitalisierung nach IIIF-Standards sowie eine restauratorische Begutachtung des Zustands der Papierdokumente.1. Digitalisering en conservering: De collectie vereist een professionele digitalisering volgens IIIF-standaarden alsmede een restauratorische beoordeling van de staat van de papieren documenten.1. Numérisation et conservation : La collection requiert une numérisation professionnelle aux normes IIIF ainsi qu'une évaluation par un restaurateur de l'état des documents papier.1. דיגיטאַליזאַציע און קאָנסערװאַציע: די זאַמלונג פֿאָדערט אַ פּראָפֿעסיאָנעלע דיגיטאַליזאַציע אין IIIF סטאַנדאַרטן װי אױך אַ קאָנסערװאַטאָרישע אָפּשאַצונג פֿונעם צושטאַנד פֿון די פּאַפּירענע דאָקומענטן.

2. Kwerenda w Instytucie Piłsudskiego: Porównanie ARG z Zespołem nr 70 może ujawnić dokumenty bezpośrednio powiązane z kolekcją — np. listy, których odpowiedzi są w naszych zbiorach.2. Query at the Piłsudski Institute: A comparison of the ARG with Fonds no. 70 may reveal documents directly linked to the collection — e.g. letters whose replies are in our holdings.2. Consulta no Instituto Piłsudski: Uma comparação do ARG com o Fundo n.º 70 pode revelar documentos diretamente ligados à coleção — por exemplo, cartas cujas respostas se encontram no nosso acervo.2. Recherche im Piłsudski-Institut: Ein Vergleich des ARG mit dem Bestand Nr. 70 kann Dokumente aufdecken, die unmittelbar mit der Sammlung verbunden sind — z. B. Briefe, deren Antworten sich in unseren Beständen befinden.2. Onderzoek in het Piłsudski-instituut: Een vergelijking van het ARG met Fonds nr. 70 kan documenten aan het licht brengen die rechtstreeks met de collectie verbonden zijn — bijv. brieven waarvan de antwoorden zich in onze collectie bevinden.2. Recherche à l'Institut Piłsudski : Une comparaison de l'ARG avec le Fonds n° 70 peut révéler des documents directement liés à la collection — par exemple des lettres dont les réponses se trouvent dans nos fonds.2. אָנפֿראַגע אינעם Piłsudski אינסטיטוט: אַ פֿאַרגלײַך פֿונעם ARG מיטן בעסטאַנד נומ. 70 קען אַנטפּלעקן דאָקומענטן דירעקט פֿאַרבונדן מיט דער זאַמלונג — למשל בריװ װאָס זײערע ענטפֿערס געפֿינען זיך אין אונדזער בעסטאַנד.

3. Kontakt z Muzeum Powstania Warszawskiego: Nagranie audio relacji Krzysztofa (AHM sygn. 1889) powinno zostać pozyskane w celu uzupełnienia materiału transkrypcyjnego.3. Contact with the Warsaw Rising Museum: The audio recording of Krzysztof's account (AHM ref. 1889) should be obtained in order to supplement the transcription material.3. Contacto com o Museu da Insurreição de Varsóvia: A gravação áudio do relato de Krzysztof (AHM ref. 1889) deve ser obtida a fim de complementar o material de transcrição.3. Kontakt mit dem Museum des Warschauer Aufstands: Die Tonaufnahme von Krzysztofs Bericht (AHM Sign. 1889) sollte beschafft werden, um das Transkriptionsmaterial zu ergänzen.3. Contact met het Museum van de Opstand van Warschau: De geluidsopname van Krzysztofs verslag (AHM ref. 1889) zou moeten worden verkregen om het transcriptiemateriaal aan te vullen.3. Contact avec le Musée de l'Insurrection de Varsovie : L'enregistrement audio du témoignage de Krzysztof (AHM réf. 1889) devrait être obtenu afin de compléter le matériau de transcription.3. קאָנטאַקט מיטן מוזײ פֿונעם װאַרשעװער אױפֿשטאַנד: די אױדיאָ־פֿאַרצײכענונג פֿון Krzysztof'ס באַריכט (AHM סיגנ. 1889) זאָל באַקומען װערן כּדי צו פֿאַרגאַנצן דעם טראַנסקריפּציע־מאַטעריאַל.

4. Publikacja edycji źródłowej: Kolekcja ARG kwalifikuje się do publikacji jako samodzielna edycja źródłowa, wzorem serii wydawniczych Studium Polski Podziemnej czy Instytutu Pamięci Narodowej.4. Publication of a source edition: The ARG collection qualifies for publication as an independent source edition, on the model of the publishing series of the Polish Underground Movement Study Trust or the Institute of National Remembrance.4. Publicação de uma edição de fontes: A coleção ARG qualifica-se para publicação como uma edição de fontes independente, à semelhança das séries editoriais do Estudo da Polónia Subterrânea ou do Instituto da Memória Nacional.4. Publikation einer Quellenedition: Die ARG-Sammlung qualifiziert sich für die Publikation als eigenständige Quellenedition, nach dem Vorbild der Editionsreihen des Studiums Polens im Untergrund oder des Instituts für Nationales Gedenken.4. Publicatie van een bronneneditie: De ARG-collectie komt in aanmerking voor publicatie als zelfstandige bronneneditie, naar het model van de uitgavenreeksen van het Studie van Ondergronds Polen of het Instituut voor Nationale Herinnering.4. Publication d'une édition de sources : La collection ARG se prête à une publication en tant qu'édition de sources autonome, sur le modèle des séries éditoriales de l'Étude de la Pologne clandestine ou de l'Institut de la Mémoire nationale.4. פּובליקאַציע פֿון אַ קװעלן־אױסגאַבע: די ARG זאַמלונג קװאַליפֿיצירט זיך פֿאַר פּובליקאַציע װי אַ זעלבשטענדיקע קװעלן־אױסגאַבע, אױפֿן מוסטער פֿון די פֿאַרלאַג־סעריעס פֿונעם שטודיום פֿון אונטערערדישן פּױלן אָדער דעם אינסטיטוט פֿון נאַציאָנאַלן זכּרון.

5. Rejestracja w NDAP: Rozważyć należy zgłoszenie kolekcji do ewidencji Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych jako zasobu archiwum prywatnego o znaczeniu historycznym.5. Registration with the NDAP: Consideration should be given to reporting the collection to the records of the Head Office of State Archives as a private archive holding of historical significance.5. Registo na NDAP: Deve considerar-se a comunicação da coleção ao registo da Direção-Geral dos Arquivos do Estado como acervo de arquivo privado de significado histórico.5. Eintragung beim NDAP: Es sollte erwogen werden, die Sammlung beim Verzeichnis der Generaldirektion der Staatsarchive als Bestand eines Privatarchivs von historischer Bedeutung anzumelden.5. Registratie bij de NDAP: Overwogen dient te worden de collectie aan te melden bij het register van de Hoofddirectie van de Staatsarchieven als particuliere archiefcollectie van historische betekenis.5. Enregistrement auprès de la NDAP : Il convient d'envisager de signaler la collection au registre de la Direction générale des Archives de l'État en tant que fonds d'archives privées d'importance historique.5. רעגיסטראַציע בײַם NDAP: מע דאַרף באַטראַכטן צו מעלדן די זאַמלונג צום רעגיסטער פֿון דער הױפּט־דירעקציע פֿון די שטאַט־אַרכיװן װי אַ פּריװאַט־אַרכיװ בעסטאַנד פֿון היסטאָרישער װיכטיקײט.