Córka PułkowaThe Regiment's Daughter

Zulejha bek Jedigar-Kalinowska pisze z Madrytu do Krzysztofa „Jurasia” — 30 lipca 1992, apel o sztandar 7 P.Uł. (ARG/V/766)Zulejha bek Jedigar-Kalinowska writes from Madrid to Krzysztof “Juraś” — 30 July 1992, an appeal for the 7th Uhlans' standard (ARG/V/766)

Azer w polskiej kawaleriiAn Azeri in Polish cavalry

Historia Veli bek Jedigara (1897-1971) jest opowieścią o tym, że patriotyzm polski w XX wieku przybierał najróżniejsze formy etniczne i religijne. Urodzony 31 października 1897 roku w majątku rodzinnym Tekeli w bekostwie Borczało na Kaukazie (gubernia tyfliska Cesarstwa Rosyjskiego), był synem Sadich Beka i księżniczki Olgi Russiwa-Kroczibaczew. Azerbajdżanin. Muzułmanin. W 1915 roku zdał maturę w Tyflisie (dziś Tbilisi), następnie wstąpił do armii rosyjskiej. Po rewolucji 1917 przeszedł do nowotworzonej armii niepodległej Azerbejdżańskiej Republiki Demokratycznej, po jej upadku w 1920 — emigracja i ostatecznie Polska.The story of Veli bek Jedigar (1897-1971) is one of how Polish patriotism in the 20th century took diverse ethnic and religious forms. Born 31 October 1897 on the family Tekeli estate in the Borchalo beylik in the Caucasus (Tiflis Governorate of the Russian Empire), he was the son of Sadich Bek and Princess Olga Russiva-Krochibachev. An Azerbaijani. A Muslim. In 1915 he took his matriculation in Tiflis (today Tbilisi), then joined the Russian Imperial Army. After the 1917 Revolution he passed to the new army of the independent Azerbaijani Democratic Republic, and after its fall in 1920 — emigration and ultimately Poland.

W Wojsku Polskim służył od 1920 roku. Wstąpił do kawalerii, dochodząc stopniowo do stanowisk sztabowych. We wrześniu 1936 został mianowany szefem sztabu Mazowieckiej Brygady Kawalerii, w której skład wchodził 7 Pułk Ułanów Lubelskich. Stacjonował w Mińsku Mazowieckim — tam poznał swoją przyszłą żonę, Wandę Eminowicz. W kampanii wrześniowej 1939 dostał się do niewoli niemieckiej, ale uniknął oflagu: udając Persa (zamaskował swoje azerbajdżańsko-rosyjskie pochodzenie jako neutralne perskie), został zwolniony w 1940 roku jako obywatel kraju trzeciego.In the Polish Army he served from 1920. He joined the cavalry, gradually rising to staff posts. In September 1936 he was appointed Chief of Staff of the Mazovian Cavalry Brigade, which included the 7th Lublin Uhlan Regiment. He was stationed in Mińsk Mazowiecki — there he met his future wife, Wanda Eminowicz. In the September 1939 campaign he fell into German captivity, but escaped the officer camp: pretending to be Persian (masking his Azerbaijani-Russian origin as neutral Persian), he was released in 1940 as a third-country citizen.

9 grudnia 1940 roku przyjął dowództwo konspiracyjnej reaktywacji 7 Pułku Ułanów Lubelskich w ramach Związku Walki Zbrojnej (później Armia Krajowa). Pseudonim „Damazy”. Kryptonim konspiracyjny jednostki: „Mazury”. Dowodził pułkiem AK do 17 lipca 1944 roku — do wybuchu Powstania Warszawskiego — kiedy z żoną Wandą i 2-letnią córką Zulejhą wyjechał do Wiednia. Wrócił do Warszawy w czasie walk Powstania. Po wojnie przedostał się do Włoch i dołączył do II Korpusu gen. Andersa, następnie emigrował do Londynu. Zmarł w 1971 roku.On 9 December 1940 he accepted command of the underground reactivation of the 7th Lublin Uhlan Regiment within the Union of Armed Struggle (later the Home Army). Codename “Damazy.” Underground unit codename: “Mazury.” He commanded the AK regiment until 17 July 1944 — just before the outbreak of the Warsaw Uprising — when with his wife Wanda and 2-year-old daughter Zulejha he left for Vienna. He returned to Warsaw during the Uprising fighting. After the war he made his way to Italy and joined Gen. Anders's II Corps, then emigrated to London. He died in 1971.

Córka PułkowaRegiment's Daughter

Zulejha Jedigar urodziła się w 1942 roku — w środku okupacji niemieckiej, kiedy jej ojciec kierował konspiracyjnym 7 P.Uł. pod kryptonimem „Mazury”. Imię Zulejha — arabsko-tureckie, oznacza „piękną” lub „anielską”, w tradycji islamu związane z biblijną postacią (żona Putyfara w koranicznej opowieści o Józefie). Wybór tego imienia w Polsce lat 40. jest wyrazistym aktem tożsamości — córka Azera-muzułmanina-pułkownika polskiego otrzymuje imię z tradycji orientalnej, nie europejskiej. Przetrwała w Warszawie i Wiedniu, po wojnie z rodzicami na emigracji. Po śmierci ojca 1971 mieszkała w Madrycie, wyszła za mąż (nazwisko Kalinowska), ale zachowała nazwisko ojca z dopiskiem. Adres z koperty listu z 1992: Orense 26-8°C, 28020 Madrid, España.Zulejha Jedigar was born in 1942 — in the midst of German occupation, when her father led the underground 7th Uhlans under codename “Mazury.” The name Zulejha — Arabic-Turkish, meaning “beautiful” or “angelic,” in Islamic tradition linked to the biblical figure (Potiphar's wife in the Koranic story of Joseph). This name choice in 1940s Poland is a strong act of identity — the daughter of an Azeri-Muslim-Polish colonel receives a name from the Oriental, not European tradition. She survived in Warsaw and Vienna, after the war with her parents in emigration. After her father's death in 1971 she lived in Madrid, married (Kalinowska), but kept her father's name with a hyphen. Address on the envelope of the 1992 letter: Orense 26-8°C, 28020 Madrid, Spain.

List z 30 lipca 1992The letter of 30 July 1992

Dokument ARG/V/766 to list odręczny Zulejhy do Krzysztofa Głuchowskiego „Jurasia” w Rio de Janeiro, wysłany z Madrytu 30 lipca 1992 roku. List otwiera się od osobistego wspomnienia: „Kochany Krzysiu, Kochani Państwo, 18 lat minęło od chwili kiedy żmy się widzieli w Barcelonie, stale jestem skalanie wdzięczna za opiekę i przyjęcie mnie wówczas tak wspaniale.” 1974 rok w Barcelonie — Zulejha miała wtedy 32 lata, Krzysztof 47. Oboje byli na emigracji. Spotkali się w Hiszpanii — być może na jakiejś uroczystości polonijnej lub pułkowej. Krzysztof „przyjął” ją — w jakim sensie, list nie precyzuje, ale sugeruje kontekst goszcząco-opiekuńczy. Po 18 latach Zulejha odzywa się w sprawie zawodowo-pułkowej.Document ARG/V/766 is Zulejha's handwritten letter to Krzysztof “Juraś” Głuchowski in Rio de Janeiro, sent from Madrid on 30 July 1992. The letter opens with a personal recollection: “Dear Krzyś, dear Family, 18 years have passed since we saw each other in Barcelona, I remain deeply grateful for your care and reception of me then so splendidly.” 1974 in Barcelona — Zulejha was 32 then, Krzysztof 47. Both in emigration. They met in Spain — perhaps at a Polish-diaspora or regimental event. Krzysztof “received” her — in what sense the letter does not specify, but suggests a hosting-care context. After 18 years Zulejha reaches out on a professional-regimental matter.

Treść listu: prośba o poparcie finansowe dla APELU, który Zulejha załącza w formie drukowanej. APEL to list otwarty do wszystkich weteranów 7 P.Uł. rozproszonych po świecie, z prośbą o złożenie funduszy na zamówienie repliki sztandaru 7 P.Uł. Oryginalny sztandar znajdował się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie — zdobyty (lub zachowany) po kampanii wrześniowej 1939, przechowywany przez lata PRL, wzbudzał zainteresowanie środowisk kombatanckich. Replika miała być wiernie wykonana i mieć miejsce na polskich uroczystościach patriotycznych. Konto PKO Warszawa XII Oddział nr 1629-9377-132. Kontakty organizacyjne: Korzyński, Szaniawski.The letter's content: a request for financial support for an APPEAL, which Zulejha attaches in printed form. The APPEAL is an open letter to all 7th Uhlan veterans scattered around the world, asking for funds to commission a replica of the 7th Uhlans' standard. The original standard was in the Museum of the Polish Army in Warsaw — captured (or preserved) after the September 1939 campaign, kept through the PRL years, an object of interest to veterans. The replica was to be faithfully reproduced and have a place at Polish patriotic ceremonies. Account PKO Warsaw XII Branch no. 1629-9377-132. Organisational contacts: Korzyński, Szaniawski.

„Córka Pułkowa" — formuła emocjonalna i prawna"Regiment's Daughter" — an emotional and legal formula

Zulejha nazywa siebie w APELU „córką pułkową oraz córką dowódcy pułku płk. dypl. Veli bek Jedigar”. Formuła „córka pułkowa” ma w polskiej tradycji wojskowej głębokie znaczenie: jest to córka żołnierza, która od urodzenia związana jest z pułkiem ojca, otrzymuje od niego duchowe patronaty, w razie śmierci ojca przejmuje jego obowiązki symboliczne i często instytucjonalne. Zulejha, urodzona w 1942 roku w rodzinie dowódcy AK 7 P.Uł., była córką pułkową formalnie i emocjonalnie. Po śmierci ojca 1971 przyjęła na siebie obowiązek podtrzymywania pamięci pułku — co w 1992, po upadku PRL, nabrało konkretnej treści: sztandar-replika.Zulejha calls herself in the APPEAL “the Regiment's Daughter and the daughter of the regiment's commander, Col. dipl. Veli bek Jedigar.” The formula “Regiment's Daughter” has deep meaning in Polish military tradition: a soldier's daughter, bound from birth to her father's regiment, receives spiritual patronages from him, and upon her father's death assumes his symbolic and often institutional duties. Zulejha, born in 1942 to the AK 7th Uhlans' commander, was a Regiment's Daughter formally and emotionally. After her father's death in 1971 she assumed the duty of maintaining the regiment's memory — which in 1992, after the fall of the PRL, acquired concrete content: a replica standard.

Powiązanie z ARG/III/33 — 18 lat korespondencji pułkowejLink to ARG/III/33 — 18 years of regimental correspondence

List Zulejhy z 1992 roku jest kontynuacją wcześniejszej korespondencji w archiwum rodziny Głuchowskich. ARG/III/33 zawiera dokument z lat ok. 1980-2000: notatka od dziecka oficera 7 P.Uł. z podpisami por. Veli Jedigara i por. Janusza Poźniowskiego — „Drogi Krzysztofie, przesyłam Ci ten list w imieniu mojego Ojca, jako ciekawostkę, ale dotyczącą 7 pułku Ułanów”. Więzi kombatanckie trwają pokoleniami. List ARG/V/766 pięcioma latami wcześniej od tej notatki (1992 vs ok. 1997) — pokazuje, że relacja Krzysztof ↔ Jedigarowie była aktywna przez wiele dekad. Początek — w Barcelonie 1974. Koniec — prawdopodobnie po śmierci Krzysztofa w V.2020 (lub Zulejhy, jeśli żyła dłużej).Zulejha's 1992 letter is a continuation of earlier correspondence in the Głuchowski family archive. ARG/III/33 holds a document from c. 1980-2000: a note from the child of a 7th Uhlan officer with signatures of Lt. Veli Jedigar and Lt. Janusz Poźniowski — “Dear Krzysztof, I send you this letter on behalf of my Father, as a curiosity concerning the 7th Uhlan Regiment.” Veteran bonds endure across generations. The letter ARG/V/766, five years earlier than this note (1992 vs. c. 1997), shows that the Krzysztof ↔ Jedigar relationship was active across many decades. Beginning — Barcelona 1974. End — probably after Krzysztof's death in May 2020 (or Zulejha's, if she lived longer).

Znaczenie dokumentuSignificance of the document

List ARG/V/766 jest świadectwem trzypokoleniowej więzi polsko-azerbajdżańsko-polskiej, biegnącej przez trzy miasta: Warszawa (dowództwo AK 1940-1944), Madryt (emigracja córki), Rio de Janeiro (emigracja Krzysztofa). Dokumentuje, że 7 Pułk Ułanów Lubelskich nie był tylko polską jednostką wojskową: był organizmem społecznym, w którym rodzinne i osobiste więzi przekraczały granice etniczne i kontynentalne. Azer-muzułmanin, jego polska żona, ich córka pułkowa, polski powstaniec AK — wszyscy w jednym liście, w jednej sprawie: sztandar. Pamięć pułku jako rama tożsamości.Letter ARG/V/766 is testimony to a three-generational Polish-Azerbaijani-Polish bond running through three cities: Warsaw (AK command 1940-1944), Madrid (the daughter's emigration), Rio de Janeiro (Krzysztof's emigration). It documents that the 7th Lublin Uhlan Regiment was not only a Polish military unit: it was a social organism, in which family and personal bonds crossed ethnic and continental boundaries. An Azeri-Muslim, his Polish wife, their Regiment's Daughter, a Polish AK insurgent — all in one letter, for one cause: a standard. The regiment's memory as an identity frame.